Bitcoins delven verbruikt meer energie dan heel Nederland

  • Algemeen
Bitcoins delven verbruikt meer energie dan heel Nederland

Recent zorgde Elon Musk er eigenhandig voor dat de Bitcoinkoers klappen kreeg. Tesla besloot namelijk om Bitcoin niet langer als betaalmiddel te aanvaarden omdat de CO2-uitstoot te hoog is. Het is al langer bekend dat het Bitcoinnetwerk allesbehalve milieuvriendelijk is. Het energieverbruik, hoger dan wat heel Nederland samen verbruikt, is een van de belangrijkste oorzaken.

Bitcoin: betaalmiddel en energievreter

Voor wie Bitcoin niet kent: het is een virtuele munt of cryptogeld. Dit is in feite een stukje computercode waar mensen waarde aan hechten. Het kan net zoals echte munten worden uitgegeven, waarbij het stukje code dan wordt doorgegeven aan een andere computer. Het grote verschil, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de euro, is dat er geen overheid of centrale bank is die de munt controleert en manipuleert. Ook zijn er geen tussenpersonen als banken nodig om de transacties uit te voeren. Het beheer en de beveiliging verloopt namelijk volledig automatisch.

Bitcoin is daarnaast een ware energievreter. Bitcoins kan men namelijk niet alleen verkrijgen door ze aan te kopen, maar ook door ze te ontginnen of te minen. Hiervoor moet er een heel complexe wiskundige formule worden opgelost. Dit vergt veel rekenkracht en dus ook veel energie, zeker voor het koelen van de benodigde servers.

Minen is enkel interessant wanneer de gemiddelde opbrengst hoger is dan de verbruikte energie. Daarom wordt er vooral ontgonnen wanneer de Bitcoinkoers het goed doet. Dit minen is hoe dan ook broodnodig, want de rekensommen die worden opgelost zorgen ervoor dat transacties worden geverifieerd. De miners zorgen er met andere woorden voor dat alles blijft draaien en krijgen daar een beloning voor.

Miners houden van goedkope energie

Om de winst te maximaliseren, trekken miners naar plaatsen waar energie spotgoedkoop is. En daarbij gaat het vaak om energie die met fossiele brandstoffen is opgewekt. Daarom gebeurt zo’n 60 tot 70% van het minen in China, waar de elektriciteit grotendeels van vervuilende steenkoolcentrales afkomstig is. Vooral de regio Binnen-Mongolië, met heel goedkope energie, is altijd al een populaire locatie voor miners geweest.

Daarbovenop komt ook nog eens de CO2-uitstoot die nodig is voor de benodigde hardware, de zogenaamde mining rigs. Ze hebben een vrij korte levensduur en hebben net dezelfde chips nodig als elektrische auto’s. Met het oog op het wereldwijd tekort aan computerchips is het natuurlijk beter als de chips voor elektrische auto’s worden gebruikt dan voor vervuilende mining rigs. Het is dus lang niet zo gek dat Tesla, die met elektrische auto’s de wereld duurzamer wil maken, Bitcoins niet langer aanvaardt.

Bitcoin verbruikt meer energie dan Nederland

Volgens onderzoek van de Universiteit van Cambridge verbruikt Bitcoin zo’n 121,36 TWh per jaar. Dit is meer dan veel grote landen. Meer nog: Bitcoin staat op de 29ste plaats van grootste energieverbruikers ter wereld, net voor Argentinië en na Noorwegen. Bitcoin verbruikt ook meer energie dan heel Nederland samen. Nederland verbruikt namelijk ‘slechts’ zo’n 109 TWh elektrische energie per jaar. Een andere vergelijking: de miners verbruiken ongeveer acht keer meer energie dan techgiganten Google en Facebook samen.

Ook de toekomst is onduidelijk

Miners verbruiken jaar op jaar meer energie. Intussen verbruiken ze al 66 keer meer elektriciteit dan in 2015 en een daling is zeker nog niet ingezet. Men verwacht dat het energieverbruik van de Bitcoinindustrie verder zal groeien tot ruim 297 TWh per jaar.

Het blijft moeilijk om voorspellingen te doen over wat de lange termijn ons brengt. Misschien is Bitcoin dan al lang een vage herinnering uit het verleden. Of misschien gebruikt iedereen het en is het energieverbruik catastrofaal toegenomen. Als Bitcoin echt zo groot wordt als door sommige experts wordt beweerd, zal ook de CO2-uitstoot moeten worden aangepakt.

Er zijn weinig alternatieven

Het is duidelijk dat Bitcoin uitroepen tot de wereldverbeterende oplossing die de banken zal vervangen te kort door de bocht is. Toch heeft het mensen geïnspireerd om andere oplossingen te bedenken die minder energie verbruiken. Zij rekenen dan niet op hard rekenwerk, maar op andere oplossingen zoals een Proof-of-Stake-concept. Hierbij blijft het decentraal karakter behouden, maar wordt er toch minder energie verbruikt. Toch lijkt niet iedereen overtuigd en blijft Bitcoin nog steeds de grootste en bekendste cryptomunt die er is.

Daarom roepen experts als David Gerhard, auteur van het boek Attack of the 50 Foot Blockchain, op om alvast belastingen te heffen op digitale munten. Deze heffingen zouden de negatieve gevolgen enigszins moeten compenseren, op voorwaarde dat de heffende overheid ze ook voor duurzame maatregelen inzet.

Sommige landen grijpen nu al in

Tegelijkertijd zien we dat sommige landen al hebben moeten ingrijpen. Zo raakte recent bekend dat China eraan denkt om het minen aan banden te leggen. China heeft namelijk ook duurzame ambities – de CO2-uitstoot moet voor 2030 pieken en tegen 2060 op nul uitkomen – en dit kan moeilijk gerealiseerd worden als miners massaal energie gebruiken. The Independent schreef eerder al dat de klimaatdoelstellingen die China vooropstelt onmogelijk te halen zijn als het minen blijft doorgaan.

In januari heeft Iran dan weer mining rigs in beslag genomen omdat het hoge energieverbruik voor stroomuitvallen zorgde. Nu moeten we hierbij opmerken dat Iran kampt met internationale sancties en dat minen voor de bevolking een manier is om alsnog aan buitenlandse valuta te komen. In enig opzicht zorgt het voor het omzeilen van de internationale sancties en dus voor een veiligheidsprobleem, maar dat is een ander verhaal.

Veelgestelde vragen over Bitcoin en energieverbruik

Hoe weet men hoeveel energie Bitcoin verbruikt?

Er zijn geen tellertjes die alles precies meten, maar het is wel mogelijk om het vrij accuraat in te schatten. Hiervoor heeft The Cambridge Center for Alternative Finance een tool ontwikkeld waarbij rekening wordt gehouden met verschillende parameters, zoals de efficiëntie van mining rigs, hun levensduur, de prijs van Bitcoin en de gemiddelde energieprijs. Op basis hiervan berekenen ze wat de Bitcoin Electricity Consumption Index is. Het actueel geschatte verbruik is live te volgen op de website van de University of Cambridge.

Kunnen miners dan niet duurzame energie gebruiken?

Natuurlijk wel, maar de voorwaarde is dat de energie voldoende goedkoop is en duurzame energie is dit in veel landen niet. Daarom zijn veel miners actief in Iran en China, waar er goedkope stroom is die afkomstig is van kolencentrales. Toch zijn er ook miners actief in IJsland en Noorwegen. Hier is de elektriciteit bijna volledig duurzaam en gebruikt men de natuurlijke bronnen om de servers te koelen.

Zullen Bitcoinminers eeuwig door blijven gaan?

Sowieso niet. Het aantal Bitcoins dat men kan minen, is namelijk beperkt. Rond het jaar 2140 zou de laatste van 21 miljoen Bitcoins ontgonnen moeten zijn, als Bitcoin al niet eerder van het toneel is verdwenen.

Waarom is een Proof-of-Stake-protocol energievriendelijker?

Het rekenkundig model van Bitcoin is een Proof-of-Work-protocol (PoW) dat gebaseerd is op energieverslindende rekenkracht. Het Proof-of-Stake-protocol (PoS) is dan weer een consensusmechanisme waarbij validators transacties moeten bevestigen in plaats van dat er rekenkracht nodig is. Hierdoor verbruikt het beduidend minder energie.

Hoeveel energie kost één Bitcointransactie?

De Bitcoin Electricity Consumption Index wijzigt voortdurend, maar we kunnen stellen dat een Bitcointransactie ongelofelijk veel energie kost. Teunis Brosens, econoom bij ING, stelde eerder dat één transactie ruim 200 kWh kost. Dat is de energie die nodig is om ongeveer 200 wasjes te draaien.