Besparen op je cv-ketel: 7 tips die direct het verschil maken
Door Laurens Arends · bijgewerkt 19-09-2026
)
Besparen op het energieverbruik van de cv-ketel
Volgens Milieu Centraal gaat gemiddeld 72% van het gasverbruik naar ruimteverwarming. Bij een jaarverbruik van 1.200 m³ is dat ongeveer 864 m³ stookgas. De instellingen van de cv-ketel, radiatoren en thermostaat hebben daarom veel invloed op hoeveel gas je verbruikt.
De bedragen hieronder zijn eigen berekeningen met € 1,52 per m³ gas (conform prijspeil 2026). Tel de bedragen niet zomaar bij elkaar op. Maatregelen kunnen elkaar overlappen en je besparing hangt af van de isolatie, de buitentemperatuur en de huidige instellingen.
| Manier om je cv-ketel zuiniger te maken | Indicatieve besparing per jaar | Moeite |
|---|---|---|
| Cv-water verlagen van 80 naar 60 °C | € 91 tot circa € 120 | Laag |
| Comfortstand vervangen door ecostand | Circa € 23 | Laag |
| Cv-installatie waterzijdig inregelen | Circa € 131 tot € 197 bij een slecht ingeregelde installatie | Middel |
| Tien meter cv-leiding isoleren | Circa € 46 | Laag |
| Ontluchten, bijvullen en onderhoud | Geen betrouwbaar bedrag. Bij een goed werkende installatie kan de directe besparing nihil zijn. | Laag |
| Oude cv-ketel vervangen | Circa € 190 bij vervanging van een oude conventionele of vr-ketel | Hoog |
| Slimme plaatsing van de cv-ketel | Geen betrouwbaar vast bedrag | Hoog |
Zet het cv-water op 60 °C
Veel cv-ketels hebben een maximale aanvoertemperatuur van 80 °C. In een redelijk geïsoleerde woning is volgens Milieu Centraal 50 of 60 °C vaak al meer dan voldoende. Bij een lagere temperatuur komt koeler water terug in de ketel. Daardoor condenseert meer waterdamp uit de rookgassen en benut de hr-ketel meer warmte. HIER rekent met een gasbesparing van ongeveer 60 m³.
Dat is 60 × € 1,52 = € 91 per jaar. Urgenda noemt circa € 120 als haalbare besparing. Een moderne modulerende ketel die nu al op lage temperatuur draait, zal minder besparen. Verlaag alleen de temperatuur van het cv-water voor de radiatoren. Houd warm tapwater op minimaal 60 °C vanwege legionella. Wordt het huis op koude dagen niet warm, verhoog de cv-temperatuur dan stapsgewijs naar 65 of 70 °C.
Zet de warmwaterfunctie op ecostand
In de comfortstand houdt een combiketel de warmtewisselaar warm. Daardoor komt sneller warm water uit de kraan, maar verbruikt de ketel ook gas als niemand warm water gebruikt. In de ecostand begint het opwarmen pas wanneer je de kraan opent. Volgens Milieu Centraal bespaart de ecostand gemiddeld ongeveer 15 m³ gas per jaar.
Onze berekening komt uit op 15 × € 1,52 = € 22,80 per jaar. Je moet soms enkele seconden langer wachten. Het bespaarde gas weegt normaal zwaarder dan het beetje extra koud water. Gebruik je de hele dag door vaak warm water, dan is de besparing kleiner.
Laat je cv waterzijdig inregelen
Bij een slecht ingeregelde installatie krijgen radiatoren dicht bij de ketel te veel warm water en verder gelegen radiatoren te weinig. Je herkent dit bijvoorbeeld aan een hete woonkamer en een zolderradiator die nauwelijks warm wordt. De thermostaat hoger zetten maakt de woonkamer dan nog warmer. In dit geval is de centrale verwarming waterzijdig inregelen aan te raden.
Volgens Milieu Centraal zorgt waterzijdig inregelen ervoor dat iedere radiator de juiste hoeveelheid water krijgt. De Consumentenbond noemt bij een slecht ingeregelde installatie een mogelijke daling van het energiegebruik van 10% tot 15%. Bij 1.200 m³ gas per jaar rekenen we met 864 m³ voor verwarming. De besparing is dan 86 tot 130 m³, oftewel € 131 tot € 197 per jaar. Is de installatie al redelijk in balans, dan bespaar je natuurlijk minder met waterzijdig inregelen.
Waterzijdig inregelen is niet hetzelfde als ontluchten. Bij ontluchten haal je lucht uit radiatoren. Bij waterzijdig inregelen begrenst een installateur de waterstroom per radiator en stemt hij onder meer de pomp, aanvoertemperatuur en ketelregeling af. Volgens Vereniging Eigen Huis liggen de kosten voor het waterzijdig inregelen in 2026 doorgaans tussen € 500 en € 1.000. In het rekenvoorbeeld ligt de eenvoudige terugverdientijd daardoor tussen ongeveer 2,5 en 7,6 jaar. Dat is een goede terugverdientijd om de investering te verantwoorden.
Isoleer cv-leidingen in onverwarmde ruimtes
Cv-leidingen op een koude zolder, in een kruipruimte of in een onverwarmde berging geven warmte af op een plek waar je die niet nodig hebt. Volgens Milieu Centraal bespaart twintig millimeter dikke buisisolatie ongeveer 3 m³ gas per geïsoleerde meter verwarmingsleiding per jaar. Isoleer je tien meter, dan bespaar je indicatief 10 × 3 = 30 m³ gas.
Bij € 1,52 per m³ is dat € 45,60 per jaar. Het materiaal kost volgens Milieu Centraal ongeveer € 1 per meter. Isoleer vooral de aanvoer- en retourleiding in onverwarmde ruimtes. Leidingen in een verwarmde kamer geven hun warmte niet volledig voor niets af en warmen de kamer mee op. Daar zal een eventuele besparing dus veel geringer zijn.
Ontluchten, bijvullen en onderhoud
Ontluchten en bijvullen houden de cv-installatie goed werkend. In theorie verbruikt een goed onderhouden cv-installatie minder, maar concrete cijfers zijn niet beschikbaar. Werkt je installatie al normaal, dan kan het financiële voordeel nihil zijn. Controleer de waterdruk in ieder geval enkele keren per jaar en volg de bandbreedte in de handleiding van je ketel. Gebruik niet automatisch 1,8 bar als universele norm. De juiste druk hangt af van de installatie en het hoogteverschil in de woning. Ontlucht een oudere installatie wanneer radiatoren borrelen of bovenaan koud blijven.
Daalt de druk steeds opnieuw, laat dan controleren of er een lekkage of defect expansievat is. De Rijksoverheid adviseert een gasverbrandingsinstallatie minstens eens per twee jaar te laten controleren. De fabrikant zal wellicht jaarlijks onderhoud voorschrijven. Werk aan de ketel, brander of rookgasafvoer mag alleen worden uitgevoerd door een gecertificeerd bedrijf.
Oude cv-ketel vervangen
Je kunt een oude cv-ketel zuiniger maken, maar een moderne ketel kan wellicht nog altijd veel betere prestaties leveren. Kies dan voor een hr-ketel. Een hr-ketel wint warmte terug door waterdamp uit de rookgassen te laten condenseren. De winst tegenover een andere hr-ketel is meestal veel kleiner dan tegenover een oude conventionele ketel.
Bij het kiezen van een nieuwe hr-ketel kijk je naar het rendement. Dit wordt vaak aangeduid als een HR-waarde, bijvoorbeeld HR107. Dit wil zeggen dat de ketel een rendement heeft van 107%. De Consumentenbond benadrukt dat dit percentage wordt berekend met de onderste verbrandingswaarde, waarin de condensatiewarmte niet vooraf is opgenomen. Het vrijwillige Gaskeur-label van Kiwa vermeldt daarnaast de CW-klasse. CW zegt hoeveel warm water een ketel kan leveren, niet hoeveel gas je automatisch bespaart.
Een cv-ketel gaat volgens onderzoek van de Consumentenbond gemiddeld ongeveer vijftien jaar mee. De gemiddelde terugverdientijd bij een gemiddelde aanschafprijs van € 2.100 (incl. installatie) en een indicatieve besparing van € 190 per jaar bedraagt ongeveer elf jaar.
Alternatief: een zuinige cv-ketel huren
Het klopt natuurlijk dat een nieuwe cv-ketel vrij duur is. Hierdoor is met een nieuwe cv-ketel besparen niet voor iedereen weggelegd. Daarom bieden veel energieleveranciers de mogelijkheid aan om een cv-ketel te huren. De huurprijs is vaak vrij laag en de onderhoudskosten zijn meestal (gedurende een bepaalde periode) in de prijs begrepen.
Ook een storingsservice is vaak inbegrepen. Let wel altijd op de voorwaarden, want opzeggen is niet altijd even snel of eenvoudig mogelijk. Houd er bovendien rekening mee dat huren op lange termijn duurder kan zijn dan kopen.
Slim plaatsen van de cv-ketel
Ook de plaatsing van de ketel speelt een rol in het optimaliseren van het rendement. Hoe verder de cv-ketel van de radiatoren en kranen wordt geplaatst, des te meer leidingen er nodig zijn en des te meer warmte er in deze leidingen verloren kan gaan. Daarom is het aan te raden om de leidingen zo kort mogelijk te houden en de cv-ketel centraal in de woning te plaatsen. Een extra voordeel is bovendien dat er sneller warm water is.
Meer besparen dan met ketelinstellingen alleen? Bekijk alle bespaartips en de maatregelen om structureel gas te besparen.
Veelgestelde vragen over op de cv-ketel besparen
Wat is beter: een hogere of lagere aanvoertemperatuur?
Een lagere aanvoertemperatuur is zuiniger zolang de woning comfortabel warm wordt. Volgens de Consumentenbond werkt het condensatieprincipe van een hr-ketel het best als het retourwater kouder is dan ongeveer 55 °C. Begin met 60 °C en verhoog de instelling alleen als de radiatoren bij koud weer onvoldoende warmte afgeven.
Mag het warme water van de cv-ketel lager dan 60 graden?
Het verwarmingswater voor radiatoren kan vaak naar 60 °C of lager. Houd het warme tapwater op minimaal 60 °C om het risico op legionellagroei te beperken.
Hoe voorkom je vorstschade aan de cv-installatie?
Schakel de ketel bij vorst niet volledig uit, want de ingebouwde vorstbeveiliging werkt alleen als het toestel stroom en gas heeft. Gebruik de vorst- of lage stand uit de handleiding, isoleer leidingen in koude ruimtes en sluit buitenkranen af.
Wat is de levensduur van een cv-ketel?
Volgens een onderzoek van de Consumentenbond onder ruim 7.000 huishoudens gaat een cv-ketel gemiddeld ongeveer vijftien jaar mee. Bij de helft van de deelnemers ging de vorige ketel minstens vijftien jaar mee en minder dan één op de tien ketels werd binnen tien jaar vervangen. Onderhoud en waterkwaliteit beïnvloeden de werkelijke levensduur.
Hoeveel energie verbruikt een cv-ketel?
Dit verschilt sterk per woning. Volgens Milieu Centraal gaat gemiddeld 72% van het huishoudelijke gasverbruik naar ruimteverwarming. Bij 1.200 m³ gas per jaar is dat ongeveer 864 m³ voor verwarming, naast het gas voor warm water en koken. Milieu Centraal rekent daarnaast voor de pomp en elektronica van een cv-ketel indicatief met ongeveer 240 kWh stroom per jaar.