Warm water besparen: minder gas, stroom en water gebruiken
Door Laurens Arends · bijgewerkt 19-09-2026
)
Besparen op warm water begint meestal onder de douche
Wie warm water wil besparen, hoeft niet meteen een nieuwe installatie te kopen. De duur van je douche en de hoeveelheid water die de douchekop doorlaat bepalen samen hoeveel water je verwarmt. Het CBS-onderzoek Watergebruik Thuis is de recentste gedetailleerde landelijke meting. Daarin duurde een douche gemiddeld 7,4 minuten en werd per douchebeurt 56,9 liter gebruikt. Per persoon was dat 46,2 liter per dag. Het dagcijfer ligt lager, omdat Nederlanders gemiddeld 0,82 keer per dag douchten.
| Manier om warm water te besparen | Indicatieve besparing per jaar | Moeite |
|---|---|---|
| Douchen verkorten van 7,4 naar 5 minuten, twee personen | € 79 plus de bespaarde waterkosten | Laag |
| Waterbesparende douchekop, twee personen | Circa € 55 | Laag |
| Thermostatische douchemengkraan | Circa € 5 | Middel |
| Wekelijks een bad vervangen door een douche van 5 minuten | Circa € 38 | Laag |
| Dagelijks 5 liter minder warm kraanwater gebruiken | Circa € 15 | Laag |
| Cv-ketel van comfortstand naar ecostand | Circa € 23 | Laag |
| Douche-wtw bij vier dagelijkse douchebeurten | € 91 tot € 142 bruto; circa € 21 tot € 115 na afschrijving | Middel tot hoog |
Bronnen: Milieu Centraal, Besparen onder de douche, Milieu Centraal, Cv-ketel op ecostand, Milieu Centraal, Douche-wtw en Vewin, drinkwatertarieven 2026. De bedragen zijn eigen berekeningen met € 1,52 per m³ gas en het gewogen Nederlandse drinkwatertarief van € 2,71 per m³ inclusief belastingen. De uitkomst kan afwijken door je douchegedrag, waterdruk en contracttarief. Prijspeil: 2026.
Douche korter en meet je douchekop
Van 7,4 naar 5 minuten douchen scheelt bijna een derde van de douchetijd. Milieu Centraal rekent hiervoor met ongeveer € 36 per persoon per jaar bij een gasprijs van € 1,37. Wij werken met prijspeil 2026 en dus een indicatieve gasprijs van € 1,52. Hierdoor loopt de besparing op tot ongeveer € 40 per persoon. Bij twee dagelijkse douchers komt de besparing uit op circa € 79 per jaar. De waterbesparing komt daar nog bij.
Bij voorkeur gebruik je een waterbesparende douchekop die maximaal 7,2 liter per minuut doorlaat. Weet je niet hoeveel water jouw douchekop doorlaat? Laat het water dan op temperatuur komen, vang daarna precies één minuut water op in een emmer met maatverdeling en lees het aantal liters af. Vervang de douchekop als deze meer water doorlaat. Een spaardouchekop gebruikt ongeveer 20% minder water en energie dan een standaard douchekop. Vervang je een regendouche, dan noemt Milieu Centraal een besparing tot 40%.
Een douche is meestal zuiniger dan een bad
Een gemiddeld bad bevat volgens Milieu Centraal ongeveer 140 liter water. Dat is bijna vier keer zoveel water en energie als een douche van vijf minuten. Het CBS kwam in zijn landelijke meting uit op gemiddeld 142,4 liter per bad, vrijwel hetzelfde resultaat.
Een korte douche is dus veel zuiniger dan een bad, zelfs als verschillende mensen hetzelfde badwater gebruiken. Dat geldt niet automatisch voor een lange douche met een regendouchekop: het CBS mat bij een regendouche gemiddeld 72,5 liter per douchebeurt en bij een massagedouche 79,6 liter. De minuten én de liters per minuut tellen.
Laat warm water niet voor niets weglopen
Voor afspoelen, handen wassen en veel schoonmaakwerk is koud water voldoende. Zet de kraan uit tijdens het inzepen en verzamel de vaat liever dan voor ieder bord opnieuw warm water te laten lopen. Staat de warmwatervoorziening ver van de keuken, dan blijft eerst afgekoeld water uit de leiding stromen. Bij een verbouwing kan een kortere leidingroute dat wachtverlies beperken. Let wel op, want een elektrische keukenboiler is niet altijd beter. Zo'n toestel kan het waterverlies verminderen, maar voegt stilstandsverlies en stroomverbruik toe.
Zet de cv-ketel op ecostand, maar houd tapwater veilig
Bij de comfortstand houdt een combiketel zichzelf warm, zodat sneller warm water uit de kraan komt. In de ecostand begint de ketel pas met opwarmen wanneer je warm water vraagt. Volgens Milieu Centraal bespaart de ecostand gas, al wacht je soms iets langer. Je verbruikt dus meer water, maar bespaart duur gas.
Verlaag niet eindeloos de temperatuur van het tapwater om energie te besparen. Het RIVM adviseert om een boiler of combiketel op ten minste 60 °C af te stellen om legionellagroei te beperken. De temperatuur van het cv-water voor de radiatoren kan wel verder worden verlaagd.
Douche-wtw: warmte terugwinnen uit wegstromend douchewater
Een douche-wtw draagt warmte uit het afvoerwater over aan het koude aanvoerwater. De twee waterstromen blijven daarbij van elkaar gescheiden. Volgens Milieu Centraal bespaar je zo 40 tot 50% op de energie voor douchen. Het model noemt voor drie personen 45 tot 70 m³ gas per jaar.
Voor een gezin met vier dagelijkse douchebeurten rekenen we 45 tot 70 × 4 ÷ 3 = 60 tot 93 m³. Bij € 1,52 per m³ is dat € 91 tot € 142 per jaar. De verticale douchepijp-wtw presteert het best, maar vergt een grondige verbouwing. Ga bij grondige verbouwingen altijd na of je in aanmerking komt voor subsidies.
Welke douche-wtw past bij je badkamer?
Een verticale douchepijp-wtw benut het temperatuurverschil het best en levert in het model van Milieu Centraal de hoogste gasbesparing. Je hebt daarvoor wel voldoende verticale afvoerleiding en toegang onder of naast de douche nodig. Een warmtewisselaar in een douchegoot of douchebak is makkelijker in te passen wanneer de badkamer toch openligt.
| Type douche-wtw | Investering | Bruto besparing | Afschrijving over 30 jaar | Netto na afschrijving | Eenvoudige terugverdientijd |
|---|---|---|---|---|---|
| Losse douche-wtw | € 700 | € 91 per jaar | € 23 per jaar | € 68 per jaar | 7,7 jaar |
| Douchebak-wtw | € 2.000 | € 111 per jaar | € 67 per jaar | € 44 per jaar | 18,0 jaar |
| Douchegoot-wtw | € 2.700 | € 111 per jaar | € 90 per jaar | € 21 per jaar | 24,3 jaar |
| Verticale douchepijp-wtw | € 800 | € 142 per jaar | € 27 per jaar | € 115 per jaar | 5,6 jaar |
Bron: Milieu Centraal, kosten, levensduur en besparing douche-wtw, laatst gewijzigd op 30 juni 2026. De genoemde investering geldt volgens Verbeterjehuis.nl bij plaatsing tijdens een badkamerverbouwing en is inclusief montage. Wij schalen de gasbesparing van drie naar vier dagelijkse douchebeurten en rekenen met € 1,52 per m³. De afschrijving is de investering gedeeld door 30 jaar, zonder restwaarde, rente, onderhoud of subsidie. De netto jaarbesparing is de bruto energiebesparing min deze afschrijving.
De bruto besparing zie je jaarlijks terug op de energierekening. De netto besparing na afschrijving is een economische vergelijking: een deel van de besparing betaal je in werkelijkheid vooraf. Bij gelijkblijvende prijzen (prijspeil 2026) levert een verticale douchepijp-wtw over 30 jaar indicatief 30 × € 142 − € 800 = € 3.460 op. Bij een douchegoot-wtw is dat 30 × € 111 − € 2.700 = € 630. Moet de badkamer uitsluitend voor de wtw worden opengebroken, dan komen daar extra bouwkosten bij.
Een douche-wtw bespaart warmte, geen drinkwater. Het systeem werkt alleen zolang warm douchewater wegstroomt terwijl nieuw water wordt aangevoerd. Daarom heeft dezelfde warmtewisselaar weinig nut voor een bad: bij het vullen stroomt nog geen warm water weg. De besparing is dus groter als je minder vaak een bad neemt en vaker doucht.
Krijg je ISDE voor een douche-wtw?
Een douche-wtw staat in 2026 niet tussen de subsidiabele ISDE-maatregelen voor woningeigenaren. De nieuwe ventilatiesubsidie van € 400 geldt volgens de RVO enkel voor CO₂-gestuurde afzuiging en balansventilatie die warmte uit afgevoerde lucht terugwint. Dat is iets anders dan warmte terugwinnen uit douchewater. Combineer je de badkamerverbouwing echter met isolatie, een warmtepomp of een zonneboiler, dan kom je mogelijk wel in aanmerking voor een subsidie. Controleer dan de actuele ISDE-mogelijkheden voordat je opdracht geeft.
Veelgestelde vragen over warm water besparen
Hoeveel gas gebruik je voor warm water?
Volgens Milieu Centraal gaat bij een gasverwarmd huishouden bijna 25% van het gasverbruik naar warm water voor de badkamer en keuken. Het werkelijke aandeel hangt af van je douchegedrag en de woning. In een goed geïsoleerd huis daalt het gasgebruik voor ruimteverwarming, waardoor warm water een groter deel van het totale gasverbruik kan vormen.
Hoeveel bespaar je door vijf minuten te douchen?
Milieu Centraal berekent bij een daling van 7,4 naar 5 minuten ongeveer € 36 per persoon per jaar met een gasprijs van € 1,37. Omgerekend naar € 1,52 per m³ op prijspeil 2026 is dat ongeveer € 40 per persoon of € 79 voor twee personen. De extra besparing op drinkwater is niet in dat bedrag opgenomen.
Hoeveel bespaar je met een waterbesparende douchekop?
Een waterbesparende douchekop gebruikt volgens Milieu Centraal ongeveer 20% minder water en energie dan een standaard douchekop. De douchekop mag maximaal 7,2 liter per minuut doorlaten. Tegenover een regendouche kan de daling volgens dezelfde bron oplopen tot 40%, maar jouw uitkomst hangt af van de huidige volumestroom en doucheduur.
Is een douche- wtw rendabel?
Dat hangt vooral af van het aantal douchebeurten en het type warmtewisselaar. Voor vier dagelijkse douchebeurten komt de bruto gasbesparing uit op ongeveer € 91 tot € 142 per jaar. Na afschrijving van de investering over 30 jaar resteert indicatief € 21 per jaar bij een douchegoot-wtw tot € 115 bij een verticale douchepijp-wtw. Deze berekening veronderstelt dat de wtw tijdens een geplande badkamerverbouwing wordt gemonteerd. Een badkamer verbouwen enkel en alleen voor een (verticale) douche-wtw is in principe niet rendabel.
Mag ik de temperatuur van mijn boiler verlagen?
Niet onbeperkt. Het RIVM adviseert om een boiler of combiketel op ten minste 60 °C af te stellen om de groei van legionella te beperken. Het gaat om de minimale tapwatertemperatuur, niet om de aanvoertemperatuur van het cv-water voor radiatoren of vloerverwarming.
Is een douche- wtw hetzelfde als ventilatie- wtw ?
Nee. Een douche-wtw haalt warmte uit wegstromend douchewater en verwarmt daarmee koud leidingwater voor. Een ventilatie-wtw haalt warmte uit afgevoerde binnenlucht en draagt die over aan verse ventilatielucht.