Duurzaam op vakantie: dit neem je mee voor een milieubewuste reis
Wie duurzaam op vakantie wil gaan, moet nog voordat de reis echt van start gaat al bewuste keuzes maken. Slim inpakken is bijvoorbeeld belangrijk. Dan neem je minder overbodige spullen mee, voorkom je onnodige aankopen onderweg en ben je minder afhankelijk van wegwerpproducten. Daarbij gaat het niet alleen om plasticvrij reizen, maar ook om energie besparen, zuinig omgaan met water en kiezen voor producten die langer meegaan. Een herbruikbare drinkfles, een zonne-oplader, een goede reisadapter of een compacte waslijn kunnen al een groot verschil maken. Ook de manier van reizen speelt een rol: een kampeervakantie vraagt om andere duurzame producten dan een citytrip, vliegvakantie of treinreis. Deze gids helpt je daarom om slimmer in te pakken en je CO2-impact te verkleinen.

Waarom duurzaam reizen begint bij inpakken
Wie zonder enige voorbereiding vertrekt, koopt sneller plastic flesjes, wegwerpbestek, mini-verzorgingsproducten, extra kleding of goedkope reisaccessoires die na één vakantie opnieuw uit het zicht verdwijnen. Een doordachte paklijst voorkomt dat soort aankopen en zorgt ervoor dat herbruikbare alternatieven altijd binnen handbereik zijn. Ook het gewicht van de bagage speelt hierbij een rol. Een lichtere koffer of rugzak maakt reizen praktischer en kan, zeker bij vliegreizen of autovakanties, bijdragen aan een lager energie- of brandstofverbruik. Daarnaast helpt slim inpakken om bewuster om te gaan met stroom, water en afval. Denk onder meer aan kleding die makkelijk te combineren is, producten die meerdere functies hebben en accessoires die lang meegaan.
Bekijk de duurzame checklists voor jouw vakantie →Duurzame reisproducten die je niet wilt missen
Duurzaam op reis gaan draait niet alleen om minder plastic of minder energieverbruik. Ook de levensduur, het materiaal, het gewicht en de veelzijdigheid van reisproducten spelen een rol. Wie slim inpakt, hoeft onderweg minder nieuwe spullen te kopen, voorkomt onnodige wegwerpproducten en beperkt de hoeveelheid bagage. Dat laatste is niet onbelangrijk: hoe lichter de bagage, des te efficiënter het vervoer meestal wordt. Bij vliegreizen of lange verplaatsingen met de auto betekent dit minder brandstofverbruik en daar is het klimaat je dankbaar voor.
| Type product | Waarom dit duurzaam is | Geschatte prijs |
|---|---|---|
| Packing cubes van gerecycled materiaal | Helpen om efficiënter te pakken, waardoor overbodige bagage wordt vermeden. Varianten van gerecycled polyester geven bestaand materiaal een tweede leven. | € 10 – € 35 |
| Reiswaslijn zonder knijpers | Maakt het mogelijk om kleding onderweg te wassen en te drogen, waardoor er minder kleding mee hoeft. Dat verlaagt het bagagegewicht. | € 5 – € 15 |
| Biologisch afbreekbaar wasmiddelvel | Lichter en compacter dan vloeibaar wasmiddel. Door kleding onderweg te wassen, kan de koffer kleiner blijven. | € 5 – € 15 |
| Vlekverwijderingsstick | Verlengt het gebruik van kleding tijdens de reis en voorkomt dat kledingstukken na één vlek apart of te heet gewassen moeten worden. | € 3 – € 10 |
| Reparatieset voor kleding | Een losse knoop, scheur of kapotte rits hoeft niet meteen tot vervanging te leiden. Kleine herstellingen verlengen de levensduur van kleding. | € 3 – € 12 |
| Universele reisadapter van goede kwaliteit | Een enkele stevige adapter vervangt meerdere goedkope adapters en gaat vaak jaren mee. Kies bij voorkeur een model met zekering en meerdere aansluitingen. | € 15 – € 45 |
| Oplaadbare batterijen met lader | Verminderen het gebruik van wegwerpbatterijen voor camera’s, lampjes, spelletjes of andere kleine apparaten. | € 15 – € 40 |
| Reisparaplu van stevig materiaal | Een goede paraplu gaat langer mee dan goedkope wegwerpvarianten die snel breken bij wind. Ook handig als alternatief voor plastic poncho’s. | € 15 – € 40 |
| Herbruikbare regenponcho | Vervangt dunne plastic noodponcho’s die vaak na één keer worden weggegooid. Vooral handig bij festivals, wandelreizen of kamperen. | € 15 – € 50 |
| Lakenzak van katoen of zijde | Kan beddengoed beschermen en maakt extra wasbeurten of wegwerplakens overbodig. Vooral nuttig in hostels, hutten of eenvoudige accommodaties. | € 15 – € 70 |
| Herbruikbare oordoppen in bewaardoosje | Gaan langer mee dan schuimrubberen wegwerpoordoppen. Vooral handig voor treinreizen, campings en drukke hotels. | € 10 – € 35 |
| Bagagelabel van stevig materiaal | Voorkomt het gebruik van papieren of plastic wegwerplabels. | € 5 – € 20 |
| Reisdagboek of notitieboek van gerecycled papier | Een duurzamer alternatief voor losse papieren, tickets of notities. Ook geschikt om routes, adressen en reserveringen overzichtelijk bij te houden. | € 5 – € 20 |
| Schoenenzakken van wasbaar textiel | Vervangen plasticzakken en kunnen jarenlang opnieuw worden gebruikt. | € 5 – € 20 |
| Wasbare make-upremover pads | Vervangen wattenschijfjes en wegwerpdoekjes. Vooral nuttig voor reizigers die dagelijks verzorgingsproducten gebruiken. | € 5 – € 20 |
| Menstruatiecup of menstruatieondergoed | Vermindert het gebruik van wegwerpmaandverband en tampons tijdens langere reizen. De hogere aankoopprijs verdient zich terug bij herhaald gebruik. | € 15 – € 45 |
| Tweedehands reisrugzak of koffer | De duurzaamste keuze is vaak geen nieuw product, maar een degelijk tweedehands exemplaar. Zo krijgt bestaand materiaal een langere levensduur. | € 20 – € 150 |
Plasticvrij op reis: praktische alternatieven
Plasticvrij reizen begint niet pas op de bestemming, maar al bij wat er in de koffer of rugzak verdwijnt. Onderweg worden vaak ongemerkt veel wegwerpproducten gebruikt: plastic flesjes, kleine shampooverpakkingen, snackzakjes, rietjes, tasjes en verpakkingen rond toiletartikelen. Een deel daarvan belandt misschien wel in de natuur, waar plastic langzaam uiteenvalt in steeds kleinere deeltjes. Die microplastics worden teruggevonden in het water, in de lucht en soms zelfs in ons voedsel. Over de precieze gevolgen voor het lichaam wordt nog onderzoek gedaan, maar Europese instanties wijzen wel op concrete zorgen rond plasticdeeltjes in het lichaam en de gezondheidseffecten die ermee samenhangen. Plastic verminderen is daarom niet alleen goed voor stranden, zeeën en natuurgebieden, maar ook een logische voorzorgsmaatregel voor de eigen gezondheid. Wie op reis een paar herbruikbare alternatieven meeneemt, voorkomt bovendien onnodige aankopen onderweg. Dat bespaart afval, ruimte en vaak ook geld.

Herbruikbare drinkfles
Een herbruikbare drinkfles is een van de eenvoudigste manieren om plastic afval op reis te beperken. Zeker op bestemmingen waar kraanwater drinkbaar is, voorkomt het dat er elke dag nieuwe plastic flesjes worden gekocht. Kies bij voorkeur voor een stevige fles die goed afsluit en makkelijk schoon te maken is.
Vermindert het gebruik van plastic wegwerpflessen
Handig voor onderweg, in de trein, op de camping of tijdens wandelingen
Gaat lang mee bij regelmatig gebruik
Niet overal is kraanwater veilig drinkbaar
Neemt wat plaats in de tas in
Moet regelmatig worden schoongemaakt
Shampoobar of zeepblok
Een shampoobar of zeepblok vervangt kleine plastic flesjes shampoo, douchegel of handzeep. Dat is vooral handig voor korte vakanties. Vaste verzorgingsproducten nemen weinig ruimte in en kunnen niet lekken in de toilettas. Let wel op dat het product goed kan drogen, bijvoorbeeld in een metalen doosje of stoffen zakje.
Moet droog worden opgeborgen
Niet elke bar past bij elk haar- of huidtype
Kan zachter worden bij warm of vochtig weer
Geen plastic flessen nodig
Licht en compact
Handig bij handbagage op het vliegtuig, omdat het geen vloeistof is
Herbruikbaar reisbestek
Herbruikbaar reisbestek is handig voor wie onderweg eten koopt, picknickt of op de camping kookt. Het voorkomt dat er telkens plastic vorkjes, lepels of messen worden gebruikt. Een compacte set van bamboe, roestvrij staal of stevig kunststof past meestal makkelijk in een dagrugzak.
Vermindert wegwerpbestek
Compact en vaak licht van gewicht
Handig voor picknicks, treinreizen en campingmaaltijden
Moet na gebruik worden afgewassen
Metalen messen kunnen problemen geven bij handbagage
Kan vergeten worden in het hotel of de accommodatie
Stoffen tas of opvouwbare boodschappentas
Een stoffen tas voorkomt dat er bij elke supermarkt, markt of souvenirwinkel een plastic zakje nodig is. Vooral een opvouwbare tas is praktisch, omdat ze amper plaats inneemt en toch sterk genoeg is voor boodschappen of strandspullen. Wie er standaard één in de rugzak steekt, heeft onderweg bijna altijd een alternatief bij de hand.
Vervangt plastic draagtassen
Neemt weinig ruimte in
Ook bruikbaar voor strandspullen, was of extra bagage
Moet worden meegenomen op het juiste moment
Kan vuil worden
Minder handig bij natte spullen
Herbruikbare snackzakjes of bewaardoosjes
Herbruikbare snackzakjes of kleine bewaardoosjes zijn handig voor fruit, broodjes, noten of restjes van een maaltijd. Ze vervangen plasticfolie, zipzakjes en wegwerpverpakkingen. Bij vliegreizen en trektochten zijn lichte siliconen zakjes vaak praktischer dan harde doosjes, omdat ze minder ruimte innemen.
Minder plasticfolie en wegwerpzakjes nodig
Handig voor snacks, restjes en picknicks
Kan helpen om voedselverspilling te beperken
Moeten goed worden schoongemaakt
Harde doosjes nemen meer ruimte in
Siliconen varianten zijn vaak duurder in aankoop
Duurzame cadeaus voor de reiziger in je leven

Een duurzaam cadeau voor iemand die graag reist, hoeft niet groot of duur te zijn. Het beste cadeau is iets dat onderweg vaak wordt gebruikt en dat wegwerpproducten vervangt, energie bespaart of langer meegaat dan een goedkoop alternatief. Denk bijvoorbeeld aan spullen die passen in een rugzak en die ook na één vakantie niet in de kast verdwijnen. Zeker voor reizigers die graag kamperen, wandelen of met de trein op citytrip gaan, kunnen kleine producten een groot verschil maken. Een herbruikbare drinkfles voorkomt bijvoorbeeld dat er telkens plastic flesjes worden gekocht, terwijl een compacte zonne-oplader handig kan zijn op plekken waar geen stopcontact in de buurt is. Ook producten voor persoonlijke verzorging kunnen duurzamer, bijvoorbeeld door te kiezen voor vaste shampoo of een navulbare toilettas. Goede ideeën voor duurzame cadeaus zijn:
Een stevige herbruikbare drinkfles
Een lunchbox of voedselcontainer voor onderweg
Een compacte zonne-oplader of solar powerbank
Een energiezuinig ledlampje voor op de camping
Een set herbruikbaar reisbestek
Shampoo bars, zeepblokken of navulbare verzorgingsproducten
Een sneldrogende handdoek van gerecycled materiaal of bamboe
Een opvouwbare boodschappentas
Siliconen zakjes of bijenwasdoeken voor snacks
Een duurzame toilettas met hervulbare flesjes
Energie besparen onderweg en op de camping
Energie besparen op vakantie begint met bewust omgaan met alles wat stroom, brandstof of warmte vraagt. Vooral onderweg en op de camping wordt vaak meer energie verbruikt dan nodig, bijvoorbeeld door apparaten voortdurend op te laden, een koelbox verkeerd te gebruiken of verlichting onnodig te laten branden. Onderstaand stappenplan helpt om slimmer met energie om te gaan tijdens de reis.
Laad apparaten op vóór vertrek
Zorg dat je telefoon, tablet, e-reader, camera en powerbank volledig opgeladen zijn voordat de reis begint. Doe dit bij voorkeur op een zonnige dag, waarbij je gebruikmaakt van groene energie.
Neem alleen noodzakelijke apparaten mee
Elke extra oplader, gadget of elektrisch apparaat vraagt ruimte, gewicht en mogelijk stroom. Door vooraf te bepalen welke apparaten echt nodig zijn, wordt de bagage lichter en blijft het energieverbruik overzichtelijker.
Gebruik een zonne-oplader
Voor kampeerders of wandelaars kan een compacte zonne-oplader nuttig zijn, vooral op zonnige bestemmingen waar geen vaste stroomvoorziening is. Let daarbij wel op de capaciteit, laadsnelheid en weersomstandigheden, want niet elke solar charger levert genoeg stroom voor intensief gebruik.
Zet apparaten volledig uit wanneer ze niet nodig zijn
Veel apparaten blijven energie gebruiken wanneer ze in stand-by staan of op de achtergrond actief blijven. Zet bluetooth, wifi, gps en mobiele data uit wanneer ze niet nodig zijn, zeker op plekken met slecht bereik waar een telefoon extra hard zoekt naar verbinding. Ook de schermhelderheid verlagen en de batterijbesparingsmodus inschakelen helpt om minder vaak te moeten opladen.
Kies voor ledverlichting op de camping
Ledlampen verbruiken veel minder stroom dan oudere kampeerlampen en gaan doorgaans langer mee. Een oplaadbare ledlamp of hoofdlamp is handig bij de tent, aan de picknicktafel of tijdens een wandeling naar het sanitair.
Besparen op het energieverbruik van verlichting →Gebruik de koelbox zo efficiënt mogelijk
Een koelbox verbruikt minder energie wanneer deze op een koele, schaduwrijke plek staat en zo weinig mogelijk wordt geopend. Koel eten en drinken vooraf thuis of in de accommodatie, zodat de koelbox minder hard hoeft te werken. Vul lege ruimtes op met koelelementen of reeds gekoelde producten, want een goed gevulde koelbox houdt de temperatuur beter vast.
Kook slim en voorkom warmteverlies
Ook bij koken op gas, elektriciteit of een campingbrander kan energie worden bespaard. Gebruik een deksel op de pan, snijd ingrediënten kleiner en kies een pan die goed past bij de warmtebron. Water koken gaat sneller wanneer alleen de nodige hoeveelheid wordt verwarmd, wat vooral op de camping veel onnodig verbruik voorkomt.
Energie besparen tijdens het koken →Maak gebruik van natuurlijke warmte en ventilatie
Op warme dagen is schaduw vaak effectiever dan elektrische koeling. Zet de tent, camper of caravan zo mogelijk uit de volle middagzon en ventileer op de koelere momenten van de dag. Door slim gebruik te maken van wind, schaduw en nachtelijke afkoeling zijn ventilatoren of andere elektrische hulpmiddelen minder vaak nodig.
Voorkom sluipverbruik aan de stroompaal
Op campings blijven laders, adapters en apparaten soms dagenlang aangesloten, ook wanneer ze niets meer opladen. Trek stekkers uit wanneer apparaten vol zijn en gebruik eventueel een stekkerdoos met schakelaar. Dat is overzichtelijker, veiliger en voorkomt dat ongemerkt stroom wordt verbruikt.
Checklist: jouw duurzame paklijst
Een duurzame paklijst helpt om bewuster te vertrekken en onderweg minder afval te veroorzaken, energie te verbruiken en onnodige aankopen te doen. Niet elk product is voor elke reis nodig: een kampeerder heeft andere spullen nodig dan iemand die met de trein op citytrip gaat. Gebruik deze checklists daarom als praktische basis en pas ze aan op basis van de bestemming, het seizoen en de gekozen manier van reizen.
Algemene duurzame paklijst
Herbruikbare drinkfles
Lunchbox of voedselcontainer
Herbruikbaar reisbestek
Stoffen of opvouwbare boodschappentas
Sneldrogende handdoek
Reiswasmiddel of wasmiddelvellen
Reiswaslijn
Reparatiesetje voor kleding
Oplaadbare batterijen
Kwalitatieve powerbank
Universele reisadapter
Digitale reisdocumenten op telefoon of e-reader
Tweedehands of duurzame koffer, rugzak of reistas
Checklist kamperen
Oplaadbare ledlamp of hoofdlamp
Zonne-oplader of solar powerbank
Energiezuinige koelbox
Koelelementen
Herbruikbaar servies en bestek
Compacte kookset met passende deksels
Herbruikbare koffiefilter of theefilter
Biologisch afbreekbaar afwasmiddel
Afwasteil of opvouwbare wasbak
Herbruikbare regenponcho
Waslijn en wasknijpers
Lakenzak of duurzame slaapzakvoering
Stekkerdoos met schakelaar tegen sluipverbruik
Reparatieset voor tent, matje of kleding
Checklist vliegvakantie
Lichte koffer of handbagagerugzak
Packing cubes van gerecycled materiaal
Hervulbare toiletflesjes binnen handbagageformaat
Vaste verzorgingsproducten, zoals een shampoo bar of zeepblok
Lege drinkfles om na de security te vullen
E-reader in plaats van meerdere boeken
Digitale instapkaart en reisdocumenten
Compacte powerbank
Herbruikbare oordoppen
Slaapmasker van duurzaam materiaal
Opvouwbare tas voor boodschappen of strandspullen
Kleine waszak voor vuile kleding
Checklist treinvakantie
Herbruikbare drinkfles
Lunchbox met snacks of broodjes
Herbruikbare koffiebeker
Reisbestek
E-reader, boek of offline entertainment
Powerbank voor lange trajecten
Oplaadkabel met meerdere aansluitingen
Herbruikbare oordoppen
Compact nekkussen of slaapmasker
Opvouwbare tas voor aankopen onderweg
Digitale tickets en reserveringen
Lichte rugzak of reistas die makkelijk in bagagerekken past
Checklist citytrip
Opvouwbare boodschappentas
Herbruikbare drinkfles
Compacte lunchbox of snackzakje
Comfortabele herbruikbare regenponcho of stevige paraplu
Powerbank voor navigatie en digitale tickets op apparaten
Digitale reisgids of offline kaart
Wasbare toilettas met hervulbare producten
Goede wandelschoenen die al ingelopen zijn
Kleine reparatieset of pleisters
Herbruikbare koffiebeker
Lichtgewicht dagrugzak
Tweedehands of tijdloze kleding die makkelijk te combineren is
Checklist autovakantie
Herbruikbare drinkflessen voor alle reizigers
Lunchboxen voor onderweg
Koeltas of efficiënte koelbox
Koelelementen
Herbruikbare servetten of doekjes
Oplaadkabels en stekkeradapter voor de auto
Powerbank als back-up
Afvalzakje of afvalcontainer voor in de wagen
Bandenspanningsmeter (of controle vooraf bij het tankstation)
Licht ingepakte bagage om extra gewicht te beperken
Herbruikbare boodschappentassen voor stops onderweg
Reiswasmiddel om minder kleding mee te nemen
Checklist strandvakantie
Grote herbruikbare strandtas
Hervulbare drinkfles
Lunchbox of snackdoosjes
Sneldrogende handdoek
Stevige zonnehoed of pet
Reef Safe zonnecrème
Herbruikbare afvalzak voor eigen afval
Wasbare zwemzak voor natte spullen
Herbruikbare sandalen of waterschoenen van goede kwaliteit
E-reader of boek in plaats van losse tijdschriften
Opvouwbare paraplu of zonnescherm dat meerdere jaren meegaat
Checklist wandel- of natuurvakantie
Stevige herbruikbare drinkfles of drinksysteem
Waterfilter of filterrietje, afhankelijk van bestemming
Herbruikbare snackzakjes
Lunchbox of lichte voedselcontainer
Oplaadbare hoofdlamp
Solar powerbank bij meerdaagse tochten
Reparatieset voor kleding of rugzak
Compacte EHBO-set
Regenjas of herbruikbare poncho
Kleding in laagjes die meerdere dagen bruikbaar is
Wasmiddelvellen voor handwas
Afvalzakje om eigen afval terug mee te nemen
Offline kaart of gps-app met batterijbesparende instellingen
Watergebruik op vakantie
Watergebruik is een vaak vergeten onderdeel van duurzaam op vakantie gaan. In veel populaire vakantielanden staat de watervoorraad onder druk door droogte, landbouw, toerisme en een stijgende vraag tijdens het hoogseizoen. Vooral in warme regio’s kan extra waterverbruik door hotels, zwembaden, golfbanen, schoonmaak en lange douches zwaar wegen op lokale gemeenschappen en ecosystemen. Bewust omgaan met water betekent daarom niet dat comfort volledig op de achtergrond moet verdwijnen, maar wel dat verspilling wordt vermeden. Kortere douches, handdoeken niet dagelijks laten vervangen, de kraan dichtdraaien tijdens het tandenpoetsen en kleding alleen wassen wanneer dat nodig is, maken al een groot verschil. Ook op de camping is het verstandig om afwaswater zuinig te gebruiken en geen kraan onnodig te laten lopen.

Tips om water te besparen
Water besparen op vakantie hoeft niet ingewikkeld te zijn en vraagt meestal vooral om het aanpassen van kleine gewoontes. Met deze eenvoudige tips wordt verspilling vermeden, zonder dat het reiscomfort sterk hoeft te verminderen:
Douche korter en zet het water uit tijdens het inzepen.
Draai de kraan dicht tijdens het tandenpoetsen of scheren.
Laat handdoeken en beddengoed niet dagelijks vervangen in het hotel.
Was kleding alleen wanneer dat echt nodig is.
Gebruik een volle wasmachine of was kleine kledingstukken met de hand.
Spoel afwas niet onder een voortdurend lopende kraan.
Gebruik op de camping een afwasteil in plaats van stromend water.
Vul een drinkfles bij in plaats van telkens halfvolle flesjes weg te gooien.
Kies waar mogelijk voor accommodaties met waterbesparende douches en toiletten.
Vermijd onnodig gebruik van baden, jacuzzi’s of privézwembaden.
Douche na het zwemmen kort en alleen wanneer nodig.
Gooi overgebleven water uit drinkflessen bij planten in plaats van het weg te spoelen.
Volg lokale richtlijnen bij droogte of waterschaarste.
Meld lekkende kranen, toiletten of douches aan de accommodatie.
Energiebespaartips als gast bij een accommodatie
Ook wie in een hotel, vakantiehuis, appartement of bed & breakfast verblijft, heeft invloed op het energieverbruik ter plaatse. De accommodatie betaalt meestal de energierekening, maar dat betekent niet dat stroom, verwarming of koeling onbeperkt hoeven te worden gebruikt. Er is namelijk nog altijd een ecologische impact en die factuur betalen we dan weer allemaal.
Zet de verlichting uit wanneer je de kamer, het appartement of het vakantiehuis verlaat.
Gebruik airco en verwarming alleen wanneer dat echt nodig is.
Zet de airco niet extreem koud en de verwarming niet onnodig hoog.
Sluit ramen en deuren wanneer de airco of verwarming aanstaat.
Gebruik gordijnen, rolluiken of zonwering om warmte buiten of juist binnen te houden.
Laat opladers niet onnodig in het stopcontact zitten.
Zet de televisie, de koffiemachine en andere apparaten volledig uit na gebruik.
Laat de deur van de koelkast niet langer openstaan dan nodig.
Kook met een deksel op de pan als de accommodatie een eigen keuken heeft.
Gebruik de vaatwasser of wasmachine alleen wanneer die voldoende gevuld is.
Kies waar mogelijk voor korte wasprogramma’s of eco-programma’s.
Laat handdoeken en beddengoed niet vaker vervangen dan nodig.
Gebruik natuurlijke ventilatie op koelere momenten van de dag.
Meld defecten, zoals een slecht sluitende koelkastdeur of lekkende warmwaterkraan.
Respecteer eventuele energierichtlijnen van de accommodatie.
