Klimaat als Kans

Klimaat als Kans was een reizende tentoonstelling over klimaatadaptatie in Nederland. De klimaattentoonstelling werd op 20 september 2010 geopend door toenmalig minister van VROM Tineke Huizinga. Met honderden projecten door het hele land paste Nederland zich aan de klimaatverandering aan. Dit gebeurde met name langs rivieren, de kust en in de polders, maar ook in stedelijke gebieden. Klimaat als Kans liet met enkele voorbeelden zien hoe de klimaattransitie in Nederland eruitziet. Met de tentoonstelling wilden de initiatiefnemers beleidsmakers, bestuurders en bedrijven laten zien hoe Nederland mooier en beter ingericht kan worden als antwoord op de klimaatverandering.

Klimaatadaptatie bij nieuwe projecten

Met name bij nieuwe projecten in de ruimtelijke ordening is klimaatadaptatie belangrijk. Hoewel de sterkste effecten van de klimaatverandering waarschijnlijk pas over 30 tot 60 jaar merkbaar zullen zijn, is het belangrijk om hier nu al op in te spelen. Dit voorkomt problemen en extra kosten in de toekomst.

Voor veel bedrijven en beleidsmakers was het in 2010 nog niet geheel duidelijk wat klimaatadaptatie inhoudt en hoe dit in de praktijk kan worden gebracht. Projecten moesten duurzamer worden in energieverbruik en het klimaat minder belasten, maar ook beter beschermd worden tegen natuurverschijnselen. De stichting Kennis voor Klimaat selecteerde voor de tentoonstelling enkele projecten waarbij klimaatadaptatie goed naar voren kwam.

IJsselsprong: naar verwachting gaat de IJssel in de toekomst veel meer water te verwerken krijgen dan nu het geval is. Hierop moet geanticipeerd worden om problemen in de toekomst te voorkomen. In het kader van dit toekomstbeeld zijn onder andere dijken verlegd en grotere bufferzones aangelegd. Dit moet overstromingen in de toekomst voorkomen. Ook bij de aanbouw van nieuwe woonwijken en infrastructuur wordt er reeds rekening gehouden met klimaatveranderingen.

Sarsven en de Banen: een ander project dat tentoongesteld wordt bij Klimaat als Kans is het project tegen verdroging in het gebied Sarsven en de Banen. Het gebied Sarsven en de Banen heeft al meer dan 100 jaar te maken met een verdroging van de bodem. Door klimaatveranderingen zal deze verdroging zich sneller doorzetten. Dit kan serieuze gevolgen hebben voor de aangrenzende intensieve landbouw. Om dit te voorkomen, worden er maatregelen getroffen die uitdroging moeten voorkomen. Een van deze maatregelen is de verhoging van het waterpeil in dit gebied. Ook wordt er meer natuur aangelegd, waardoor verdroging op een natuurlijke wijze wordt voorkomen.

Watergraafsmeer: het project bij Watergraafsmeer betreft een grote stadswijk waar in de toekomst, vanwege de lage ligging, overstromingsgevaar dreigt. Omdat het gebied dichtbebouwd is, kan het gebied niet worden verhoogd. Een van de maatregelen die bij Klimaat als Kans getoond wordt, is een plan om meer groen in het gebied te introduceren. Ook wordt regenwater in nieuwbouwprojecten vertraagd afgegeven aan de bodem, waardoor de bodem minder snel verzadigd raakt.

Maasvlakte 2: de Tweede Maasvlakte is een enorm project in het Rotterdamse havengebied dat met name in de toekomst zeer belangrijk wordt voor de Nederlandse economie. De Tweede Maasvlakte ligt buiten de dijken en is hierdoor extra vatbaar voor overstromingen als gevolg van de stijgende zeespiegel. Om deze reden werd de Tweede Maasvlakte vijf meter boven NAP gebouwd. Ook werd er een zeer moderne zeewering gebouwd die zich kan aanpassen op een stijgende zeespiegel. Maasvlakte 2 werd in mei 2013 officieel in gebruik genomen.

Doel Klimaat als Kans

De tentoonstelling Klimaat als Kans liet op een duidelijke manier zien hoe overal in het land klimaatadaptatie kan plaatsvinden. Niet alleen heeft Klimaat als Kans verschillende projecten rond klimaatadaptatie in kaart gebracht, ook is er onderzoek gedaan naar de voordelen van klimaatadaptatie. Op basis hiervan zijn aanbevelingen gedaan voor beleidsmakers en bedrijven:

  • Maak klimaatadaptatie vanaf het begin onderdeel van een project
  • Investeer in kennis via co-creatie
  • Pak projecten integraal op
  • Veranker genomen besluiten zo snel mogelijk

Met deze maatregelen moest het proces van klimaatadaptatie een prominentere rol krijgen in nieuwe projecten en daarnaast op een betere en efficiëntere manier onderdeel worden van de projecten.