De rijke landen dragen verantwoordelijkheid voor de klimaatproblematiek, terwijl het de armste landen zijn die er de meeste impact van ondervinden. Daarom is er in het Klimaatakkoord van Parijs voorzien dat er wereldwijd jaarlijks 100 miljard dollar naar de klimaatfinanciering voor ontwikkelingslanden moet vloeien. Het blijft moeilijk om dit cijfer te halen. Op politiek niveau blijft het bovendien betrekkelijk stil. PvdA trekt de klimaatfinanciering bijvoorbeeld wel los van de ontwikkelingshulp en vindt dat dit bovenop het budget voor de ontwikkelingssamenwerking moet komen. En ook GroenLinks en de Partij voor de Dieren onderschrijven dit. Toch zijn het uitzonderingen, want maar weinig politieke partijen spreken zich in hun verkiezingsprogramma’s nadrukkelijk uit over de klimaatfinanciering.

Wereldwijde klimaatfinanciering

De landen die het zwaarst worden getroffen door de klimaatcrisis treffen vaak het minste ‘schuld’. Zij krijgen te maken met extreem weer, gaande van de vele overstromingen in Zuidoost-Azië tot de extreme droogte in Oost-Afrika. Het is een onrechtvaardige situatie en steeds meer landen beseffen dat zij moeten bijdragen. Dit kan op verschillende manieren, bijvoorbeeld door klimaatmigranten welkom te heten, door meer inspanningen te leveren of door klimaatfinanciering. Toch doen we volgens velen nog steeds te weinig.

Klimaatfinanciering in ontwikkelingslanden

De klimaatverandering is een wereldwijd fenomeen en armere landen hebben nood aan ondersteuning. Dat werd al erkend in het VN-klimaatverdrag van 1992, maar het duurde tot 2009 alvorens het een en ander concreet werd. Uiteindelijk werd de toezegging, de 100 miljard dollar aan klimaatfinanciering per jaar, in het Klimaatakkoord van Parijs (2015) ingeschreven. Hierbij kunnen de begunstigde overheden niet alleen op het door de verschillende andere overheden aangewend geld rekenen, maar ook op giften van burgers, private investeringen enzovoort.

De klimaatfinanciering wordt enerzijds aangewend voor klimaatmitigatie, bijvoorbeeld het voorkomen of verminderen van uitstoot in ontwikkelingslanden. Daarnaast gaat een deel van de klimaatfinanciering naar klimaatadaptatie. Dit wil zeggen dat de kwetsbare groep of het kwetsbare land wendbaarder wordt gemaakt om de gevolgen van de klimaatverandering op te vangen, bijvoorbeeld door nieuwe gewassen te telen, gronden beter te beheren of waterreservoirs aan te leggen.

Kritiek op de klimaatfinancieringsinspanningen

In de praktijk blijkt echter dat dit bedrag maar moeilijk wordt gehaald en dan nog is er sprake van creatief boekhouden, zoals het budget voor ontwikkelingssamenwerking dat ook voor de klimaatfinanciering wordt ingeschreven. Dit komt omdat er geen duidelijke definities zijn ingeschreven en dat iedereen de term klimaatfinanciering vrij interpreteert. Ook tijdens de COP24 in Katowice werd afgesproken dat landen vrij waren om te bepalen welke methodologie zij zouden gebruiken en dit alles maakt het optellen tot een duidelijk totaal heel lastig.

Tevens maken ook leningen die de staatsschuld van ontwikkelingslanden verder opkrikken gewoon deel uit van de klimaatfinanciering. Minister Kaag benadrukte tijdens de Kamervragen in 2021 nog dat het door de omvang van de klimaatopgave nu eenmaal niet realistisch is om alleen op giften te rekenen. Niet alleen Nederland telt overigens leningen mee als klimaatfinanciering, maar ook landen als Duitsland en Frankrijk doen dit.

Bij de beantwoording van de Kamervragen werd overigens ook de vraag gesteld wat volgens minister Kaag een fair share van Nederland is aan de 100 miljard dollar van het Parijsakkoord. Zij gaf aan dat de inzet van het kabinet is om de totale publieke klimaatfinanciering tot 480 miljoen euro per jaar te doen oplopen en dat het aan een nieuw kabinet is om de volgende doelstellingen te bepalen. Tijdens de latere Adaptatie-top beloofde Nederland 600 miljoen euro klimaatfinanciering. BHOS/ISG streeft nochtans naar een fair share van 1,2 miljard euro per jaar, maar dit streefbedrag is nooit formeel in beleid vastgelegd.

Een ander punt van kritiek is dat de 100 miljard dollar per jaar, een bedrag dat nog niet wordt gehaald, nog niet eens voldoende is. Het rapport ‘State and Trends in Adaptation 2020’ van de Global Center on Adaptation concludeert namelijk dat er tussen de 140 en 300 miljard dollar per jaar nodig is voor de klimaatadaptatie in ontwikkelingslanden. In hetzelfde rapport wordt bovendien gesteld dat 95% van de klimaatfinanciering naar mitigatie gaat en slechts 5% naar adaptatie, terwijl de ontwikkelingslanden net meer nood hebben aan dit laatste. De rijke landen hebben uiteraard het meeste baat bij mitigatie om hun doelstellingen te behalen. Het moet wel gezegd worden dat Nederland tijdens de Climate Adaptation Summit zich nog heeft uitgesproken hierover en stelt dat 50% van de Nederlandse klimaatfinanciering naar klimaatadaptatie zal gaan.

Klimaatplannen van de politieke partijen

Als het op het klimaat aankomt, is er duidelijk werk aan de winkel. Het klimaat verandert nu eenmaal snel en dit vergt gigantische investeringen, zowel in Nederland als in ontwikkelingslanden. Waar de klimaatproblematiek jaren terug nog werd gemonopoliseerd door de groene partijen, heeft elke politieke partij tegenwoordig een eigen visie op de klimaatproblematiek. Wij doken in de recentste verkiezingsprogramma’s van de politieke partijen die nationaal vertegenwoordigd zijn. Het is opvallend hoe weinig aandacht deze programma’s hebben voor klimaatfinanciering. De partijen die er aandacht voor hebben, spreken zich duidelijk uit voor een ruimere klimaatfinanciering en een ontkoppeling met de ontwikkelingssamenwerking of zijn net radicaal tegen de klimaatfinanciering. Het merendeel van de partijen schenkt er weinig aandacht aan en focust eerder op wat er binnen de eigen landsgrenzen moet gebeuren.

Volkspartij voor Vrijheid en Democratie

De VVD van Mark Rutte vertrekt vanaf de visie dat het klimaatbeleid geen ideologische oplossingen maar wel pragmatische oplossingen nodig heeft. De VVD wil de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen combineren met economische groei. Dit wil zeggen: heel doordacht investeren in duurzaamheid en de vervuiler meer laten betalen. Hierbij moeten het mkb en de middeninkomens zoveel mogelijk worden ontzien.

Tien belangrijkste klimaatstandpunten

  • Het nakomen van de internationale klimaatafspraken uit het Verdrag van Parijs
  • Het geleidelijk sluiten van kolencentrales
  • Afbouwen van de gaswinning in Groningen
  • Het langer openhouden van de kerncentrale in Borsele en het bouwen van nieuwe kerncentrales in Nederland om een CO2-neutrale energievoorziening te kunnen garanderen
  • Stopzetten van subsidies voor het gebruik van gekapte oerbossen om biomassa te produceren
  • Invoeren van een CO2-heffing voor de zware industrie
  • Fiscaal aftrekbaar maken van de verduurzaming van de eigen woning via het eigenwoningforfait
  • Het streven naar een aanscherping van het Europese emissiehandelssysteem om vervuilen duurder te maken en het investeren in schonere technieken interessanter te maken
  • Investeren in het elektrisch taxiën van vliegtuigen op de Nederlandse luchthavens en het schaalbaar maken van synthetische kerosine
  • Het maximaal behouden van bestaande gasnetwerken zodat ze in de toekomst gebruikt kunnen worden voor waterstof of groen gas

Klimaatfinanciering

Het woord klimaatfinanciering wordt niet genoemd in het verkiezingsprogramma. Wel geeft men aan dat het Klimaatakkoord van Parijs, en dus ook de ingeschreven klimaatfinanciering, moet worden uitgevoerd. Eerder gaf Mark Rutte wel aan dat 50% van de klimaatfinanciering naar klimaatadaptatie zou gaan.

Financiering van het (klimaat)beleid

De VVD is van plan om economisch te blijven groeien en dus ook meer inkomsten uit energie te halen. Tegelijkertijd moeten vervuilende industrieën meer betalen en wordt er vastgehouden aan goedkope kernenergie.

Democraten 66

D66 stelt zich ambitieus op en wil alvast 60% CO2-reductie in 2030 gerealiseerd hebben. Tegen 2040 zou de CO2-reductie 75% moeten bedragen. Daarvoor zijn belangrijke ingrijpen nodig.

Tien belangrijkste klimaatstandpunten

  • Politieke beslissingen moeten worden getoetst aan de doelstelling om in 2050 klimaatneutraal te zijn
  • Er moet een Klimaatautoriteit komen die de overheid kan tegenspreken of dwarsbomen als zij zich niet houden aan de klimaatdoelstellingen
  • De uitstoot van luchtvervuiling moet worden belast en de opbrengst moet gaan naar het financieren van CO2-reducerende technieken in de industrie
  • Het invoeren van een CO2-tarief aan de Europese grens zodat ook bedrijven buiten de EU aan dezelfde klimaatvoorwaarden concurreren als bedrijven binnen de EU
  • Het invoeren van een duurzaamheidsheffing op vlees zodat consumenten de ware prijs betalen voor voedsel. De opbrengsten gaan naar een betere kringlooplandbouw
  • Bedrijven moeten in hun jaarverslag transparant communiceren over hun klimaatimpact en banken moeten hogere buffers aanhouden als ze leningen verstrekken aan niet-duurzame bedrijven
  • Risicovolle en afvalverwerkende bedrijven moeten voorzieningen treffen om de gevolgen van milieuschade bij faillissement te dekken
  • Er wordt maximaal ingezet op de kringlooplandbouw
  • Reizen met openbaar vervoer voor afstanden tot minstens 700 kilometer moet altijd goedkoper zijn dan reizen per auto of vliegtuig
  • Tegen 2030 moet 30% van ons land- en zeeoppervlak effectief beheerd natuurgebied zijn

Klimaatfinanciering

In het verkiezingsprogramma doet men geen uitspraken over de klimaatfinanciering. Voor de klimaattop in Parijs noteerde D66 dit nochtans als een van de vijf doelstellingen. Het pleitte er toen ook voor dat een deel van de Europese CO2-rechtenveiligingen naar klimaatprojecten in ontwikkelingslanden zouden gaan.

Financiering van het (klimaat)beleid

Ook bij D66 willen ze de energie betaalbaar houden door kernenergie blijvend te omarmen. Daarnaast pleit het voor klimaatrechtvaardigheid waarbij de grootste schouders en de grootste verbruikers de grootste lasten moeten dragen.

Partij voor de Vrijheid

De Partij voor de Vrijheid staat voor klimaatrealisme en kant zich tegen wat zij zinloos en onbetaalbaar klimaatbeleid noemt. Het stelt dat de mens het klimaat niet wezenlijk kan beïnvloeden en dat het Nederlands klimaatbeleid een te beperkte invloed heeft om de verregaande inspanningen te verantwoorden. Het vindt dat de huidige strijd tegen CO2-uitstoot “dictatoriale trekjes” vertoont.

Tien belangrijkste klimaatstandpunten

  • Nederland terugtrekken uit het Klimaatakkoord van Parijs
  • Stoppen met biomassacentrales
  • Stoppen met het gasvrij maken van woningen
  • Afschaffen van klimaat- en duurzaamheidssubsidies
  • Bouwen van nieuwe kerncentrales
  • Stoppen met de bouw van windturbines, zonneparken en “andere landschapsvernietigende gekte”
  • Intrekken van de Klimaatwet
  • Stoppen met gaswinning in Groningen
  • De focus leggen op lagere energielasten
  • Niet bijdragen aan de Green Deal van de Europese Unie

Klimaatfinanciering

De Partij voor de Vrijheid benoemt klimaatfinanciering niet in hun verkiezingsprogramma. De PVV vindt het klimaatbeleid maar niks, wil uit het Klimaatakkoord van Parijs stappen dat de klimaatfinanciering oplegt en wil meteen ook alle ontwikkelingshulp afschaffen.

Financiering van het (klimaat)beleid

Voor de Partij voor de Vrijheid is er geen financieringsvraag. Zij zijn tegen het klimaatbeleid en noemen de klimaatcrisis onbestaand. Dan hoeft er ook niet over financiering te worden nagedacht.

Christen-Democratisch Appèl

De CDA vertrekt van het idee dat de aarde niet van ons is, maar dat wij wel de taak hebben om ervoor te zorgen. Het ziet de klimaatverandering als de grootste opgave van deze tijd. Het wil de polarisatie doorbreken, aantonen dat klimaatbeleid ook kansen biedt voor een duurzame economie en een stevig draagvlak creëren. Opvallend is dan ook de focus op wat de burger ziet en merkt in zijn portemonnee.

Tien belangrijkste klimaatstandpunten

  • Inzetten op nieuwe energiebronnen als geothermie, aquathermie en warmtenetten
  • Een verruiming van de regelingen om particuliere investeringen in isolatie, verduurzaming en energiebesparing betaalbaarder te maken
  • Een stimuleringsprogramma voor hybride cv-ketels
  • De oprichting van een landelijk burgerberaad met 150 door loting aangewezen burgers die de politiek adviseren. Dit moet voor een groter draagvlak zorgen
  • Strengere eisen aan de duurzame productie van producten en de invoering van een recht op reparatie i.p.v. vervanging van defecte producten
  • Stoppen met het exporteren van afval naar landen als China en meer circulaire bedrijvigheid in Nederland stimuleren
  • Het ontzien van natuur- en landbouwgronden bij de bouw van grote windmolens en zonneparken. Eerst windmolens op zee en zonnepanelen op daken is het uitgangspunt
  • Investeren in een zichtbare vergroening van de woonomgeving met ruimte voor stadsgroen en stadsparken
  • Verhuurders die onzuinige woningen verhuren zullen minder huur mogen aanrekenen. De verhuur van woningen met enkel glas wordt verboden
  • Bij nieuwe woonwijken wordt klimaatneutraalheid de norm

Klimaatfinanciering

CDA zegt helemaal niks over klimaatfinanciering in het verkiezingsprogramma. CDA onderschrijft wel het Klimaatakkoord van Parijs.

Financiering van het (klimaat)beleid

In het programma staat te lezen dat de lasten van de verduurzaming gelijk moeten worden verdeeld. Kernenergie moet energie betaalbaar houden en verder vindt de partij het de taak van de overheid om vrijwillige investeringen sterk aan te jagen.

Socialistische Partij

De SP windt er geen doekjes om: het vindt het huidige klimaatbeleid onrechtvaardig. Ze halen aan dat de rijkste één procent van de wereldbevolking dubbel zoveel CO2 uitstoot als de overige 99%. Ze vinden dan ook dat de huishoudens niet langer de rekening moeten betalen en dat het de grote vervuilers zijn die moeten opdraaien voor de klimaatcrisis. Onderstaande tien kernpunten passen binnen dit plaatje.

Tien belangrijkste klimaatstandpunten

  • Stoppen met subsidies voor fossiele bedrijven en de invoering van een CO2-heffing voor de grote vervuilers
  • Huishoudens en het mkb moeten minder betalen voor energie
  • Uitbreiding van windparken op zee en zonnepanelen op alle geschikte daken
  • Invoering van statiegeld op blik en plastic flesjes en dwingende maatregelen om het gebruik van plastic af te bouwen
  • Sluiting van de kolencentrales en de kerncentrale van Borsele
  • Stopzetting van gaswinning in Groningen
  • Stoppen met de bio-industrie
  • Uitbreiding van de natuurgebieden en zorgen dat ze met elkaar verbonden worden
  • Samenvoegen van de NS en ProRail in één groot publiek spoorbedrijf en opschalen van de treinverbindingen
  • Lelystad Airport gaat niet open en vliegen moet duurder worden

Klimaatfinanciering

De SP geeft concreet aan ontwikkelingslanden te willen steunen in hun klimaatbeleid. Het benadrukt wel dat het geld moet gaan naar onder meer het behoud van de natuur, het ontwikkelen van een eigen klimaatbeleid en een versterking van de infrastructuur. Het is niet de bedoeling dat het geld in de handen komt van corrupte regimes.

Financiering van het (klimaat)beleid

Bij de SP zijn ze duidelijk: de klimaatkosten zijn voor de vervuilers. Daarnaast moet er nagedacht worden over bedrijven en taken die opnieuw naar de publieke sector moeten gaan, zoals de oprichting van een publieke bank. Grotere bedrijven en rijken gaan meer betalen. Ten slotte vindt het dat het geld dat nu naar Europa vloeit en vervolgens in de vorm van landbouwsubsidies terugkeert beter meteen kan worden ingezet om de Nederlandse landbouw duurzamer te maken en om te stoppen met de intensieve veehouderij.

Partij van de Arbeid

Bij de PvdA menen ze dat Nederland nood heeft aan een overheid die zelf durft te sturen in plaats van alles aan de markt over te laten. Ze wijzen hierbij als voorbeeld naar de klimaatproblematiek en geven aan dat net de vrijheid waarover grote bedrijven beschikken deze klimaatproblematiek in de hand heeft gewerkt. Tegelijkertijd is de Partij van de Arbeid heel ambitieus.

Tien belangrijkste klimaatstandpunten

  • Alle wetgeving moet worden getoetst aan de gevolgen voor het klimaat en de European Green Deal en de Klimaatwet wordt daarbij een belangrijke leidraad
  • Een hogere energiebelasting voor grotere verbruikers en een hogere korting voor normale huishoudens
  • Subsidies voor woningisolatie
  • Het invoeren van een CO2-belasting voor de grote vervuilers
  • Het invoeren van grensheffingen ten opzichte van landen die onvoldoende actie ondernemen of die niet bij het Parijsakkoord zijn aangesloten
  • Alle kolencentrales sluiten per 2025
  • De kerncentrale van Borsele zo snel mogelijk sluiten en geen nieuwe kernenergie in Nederland
  • Het invoeren van een verpakkingsbelasting, het statiegeld uitbreiden naar blikjes en een verbod op wegwerpplastic
  • Niet alleen investeren in groene energieopwekking maar ook in de herbebossing van Nederland
  • Grootschalige investeringen in het openbaar vervoer en het openbaar vervoer voor iedereen toegankelijk maken

Klimaatfinanciering

De PvdA besteedt aandacht aan de klimaatfinanciering. Het trekt de klimaatfinanciering ook los van het ontwikkelingsbudget en benadrukt bijvoorbeeld dat het budget voor humanitaire hulp bij een klimaatramp niet ten koste mag gaan van andere ontwikkelingsprogramma’s.

Financiering van het (klimaat)beleid

Bij PvdA staren ze zich niet blind op bbp-groei en kiezen ze voor een brede welvaart. Daarom wordt de rekening gelegd bij wie het meest kan bijdragen: de multinationals, de vermogenden en de vervuilers. Daarnaast moet ook de overheid meer investeren, zeker nu de rente laag is.

Forum voor Democratie

Bij Forum voor Democratie willen ze de crisis doeltreffend aanpakken. Alleen hebben ze een andere definitie van de crisis dan de groene partijen. Zij spreken namelijk over de crisis van ongecontroleerde immigratie, geven aan dat er helemaal geen klimaatcrisis is en dat het klimaat altijd al veranderde. Toch hebben ze in hun partijprogramma ook een klimaatluik.

Tien belangrijkste klimaatstandpunten

  • Stoppen met de klimaatverandering te willen tegengaan en de focus leggen op adaptatie. Als adaptatiekoploper van de wereld deze kennis als exportproduct gebruiken
  • Opzeggen van het Parijsakkoord en intrekken van de Klimaatwet
  • Niet gedwongen uitfaseren van benzine- en dieselauto’s
  • Stoppen met het plaatsen van gesubsidieerde biomassacentrales, zonneparken en windturbines
  • Stoppen met de boomkap voor biomassacentrales
  • De focus leggen op innovatie op het gebied van dijkenbouw en kustbescherming
  • Kernenergie stimuleren en besluit tot sluiting van kolencentrales terugdraaien
  • Stoppen met het van-het-gas-af-programma
  • Verlaten van de Europese Unie en een halt aan de Europese klimaatregels
  • Energiebelastingen sterk verlagen

Klimaatfinanciering

Forum voor Democratie vindt het klimaatbeleid onzin en wil niet dat er geld wordt uitgegeven aan klimaatfinanciering.

Financiering van het (klimaat)beleid

Volgens Forum voor Democratie kan de adaptatie eenvoudig worden gefinancierd door te stoppen met de torenhoge investeringen en het tegengaan van klimaatheffingen. Door alles bij het oude te houden, de adaptatiekennis als exportproduct te gebruiken, te focussen op innovatie en uit Europa te stappen zou daar voldoende geld voor moeten zijn. Daarnaast zou Nederland ook moeten stoppen met ontwikkelingshulp en militaire missies die een verkapte vorm van ontwikkelingshulp zijn en moet ook de stopzetting van immigratie uit Afrika en Midden-Oosten voor meer budget zorgen.

Partij voor de Dieren

Bij de Partij voor de Dieren streven ze naar een leefbare aarde. Niet alleen voor mens, maar ook voor dier. Dit vergt niet alleen een nieuwe manier van wonen en leven, maar ook een krachtiger klimaatbeleid.

Tien belangrijkste klimaatstandpunten

  • Het openbaar vervoer 50% goedkoper maken tegen 2030 en het afschaffen van klassensystemen op de trein
  • Alle nieuwe bestel- en vrachtauto’s moeten tegen 2030 elektrisch zijn
  • Alle woningen, kantoren en gebouwen zijn tegen 2030 energieneutraal. Alle nieuwbouw is energiepositief
  • Energiebedrijven worden verplicht om een minimumpercentage groene energie uit Nederland te leveren. Dit percentage wordt elk jaar verhoogd
  • Windparken moeten aantoonbaar geen nadelige effecten hebben op het zeeleven
  • Er komen geen nieuwe kerncentrales en de bestaande kerncentrale wordt zo snel mogelijk gesloten
  • De winning van schalie- en steenkoolgas wordt verboden
  • Groendaken worden verplicht voor alle eigenaren van grote gebouwen
  • Er komt een totaalverbod op wegwerpplastic, reclamefolders zijn enkel nog voor wie er nadrukkelijk om vraagt (landelijke ja-ja-sticker) en statiegeld wordt uitgebreid tot kleine flesjes, blikjes en wegwerpbekers
  • Binnensteden worden zoveel mogelijk autovrij

Klimaatfinanciering

De Partij voor de Dieren benadrukt in het verkiezingsprogramma dat Nederland haar fair share aan klimaatfinanciering moet betalen en dat dit bovenop het geld voor ontwikkelingssamenwerking komt.

Financiering van het (klimaat)beleid

Grotendeels wordt uitgegaan van het principe dat de vervuiler betaalt, bijvoorbeeld door automobilisten die meer kilometers rijden ook zwaarder te belasten. Daarnaast wordt er ook gesnoeid in subsidies en belastingvoordelen, zoals de vrijstelling van btw en accijnzen voor het vliegverkeer. Al met al zal de industrie zwaardere verplichtingen opgelegd krijgen en zelf economisch haalbare plannen moeten ontwikkelen om dit te financieren.

ChristenUnie

Bij de ChristenUnie vinden ze dat we de klimaatverandering zeker moeten aanpakken, maar dat we ook realistisch moeten zijn en een plan B moeten hebben. Daarom moeten we ons tegelijkertijd aanpassen aan de nieuwe weersextremen. Deze tweedeling komt duidelijk naar voren in hun verkiezingsprogramma.

Tien belangrijkste klimaatstandpunten

  • Het tegengaan van de klimaatverandering door de afspraken in het Klimaatakkoord van Parijs en de Europese doelstellingen allemaal uit te voeren
  • Het oprichten van een nationale isolatiebrigade met het streefdoel om in 2030 tot de isolatie van 2 miljoen woningen te komen
  • Volledige klimaatneutraalheid tegen 2050
  • Het invoeren van een CO2-heffing voor de industrie
  • Het herinrichten van het Nederlands watersysteem
  • Het aanpakken van schadelijke stoffen die in het drinkwater terechtkomen
  • De vitale infrastructuur die kwetsbaar is door klimaatverandering toekomstbestendig maken
  • Toekomstbestendig en waterrobuust bouwen
  • Een permanente campagne om de bevolking eerlijk te informeren over de klimaatproblematiek en de stand van zaken
  • Investeren in het onderzoek naar natuurlijke klimaatbuffers

Klimaatfinanciering

De ChristenUnie benadrukt dat de internationale afspraken van het Klimaatakkoord van Parijs, en dus ook het luik over de klimaatfinanciering, voortvarend moeten worden uitgevoerd. Het onderschrijft het belang van klimaatfinanciering en benadrukt ook de aandacht voor klimaatadaptatie. Het wil dat Nederland zich inzet voor het behoud van natuur en de inheemse en lokale bevolking. Het plaatst dit wel samen met de andere inspanningen op het gebied van ontwikkelingssamenwerking.

Financiering van het (klimaat)beleid

De ChristenUnie vindt dat er de komende jaren niet moet worden bezuinigd. Tegelijkertijd zullen vervuilers meer betalen. Het moet fiscaal minder aantrekkelijk worden om het klimaat te belasten. Daarnaast zijn er nog talloze andere maatregelen. Zo moeten financiële transacties worden belast, moet de belasting op vermogen omhoog, worden de accijnzen op tabak en alcohol verhoogd en wordt economische samenwerking tussen Nederland en Israël bevorderd. Het is duidelijk dat de ChristenUnie het geld uit de meest uiteenlopende domeinen wil halen en vindt dat iedereen een steentje moet bijdragen.

Volt Nederland

Volt ziet de klimaatcrisis als een kans om het anders te doen, maar het kijkt tegelijkertijd met argusogen naar de huidige Nederlandse plannen. Het vindt dat Nederland te weinig doet om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Het wil sneller en harder ingrijpen en de klimaatverandering zo snel mogelijk in de kiem smoren.

Tien belangrijkste klimaatstandpunten

  • Al klimaatneutraal in 2040 in plaats van 2050
  • Kernenergie gebruiken en verduurzamen
  • Het koppelen van Europese energienetten om grondstoffen efficiënter in te zetten
  • Stoppen met biomassa als energiebron
  • Het invoeren van stadsboswachters en het integreren van natuur in de stad
  • De landbouw krijgt geen subsidies meer in functie van de grootte van hun land, maar in functie van hoe duurzaam ze hun land gebruiken
  • Inzetten op een duurzame waterstofeconomie
  • Fiscaal aantrekkelijker maken van vergroening in het bedrijfsleven
  • Investeren in het prefab-bouwen van duurzame woningen
  • Het creëren van een Europese hyperloop om de CO2-uitstoot bij verplaatsingen te beperken

Klimaatfinanciering

Volt benoemt klimaatfinanciering en ontwikkelingssamenwerking niet in hun verkiezingsprogramma. Het onderschrijft wel de noodzaak van klimaatfinanciering, maar koppelt dit niet nadrukkelijk los van ontwikkelingshulp. Het legt de nadruk vooral op een Europese aanpak voor klimaatverandering.

Financiering van het (klimaat)beleid

Volt is de enige politieke partij die in alle Europese landen actief is. Het zet dan ook sterk in op Europese samenwerking. Voorbeelden daarvan zijn de invoering van een Europese CO2-belasting en Europese groene heffingen. Volt ziet overal besparingsmogelijkheden door Europese samenwerking en verwijst daarbij ook naar de coronacrisis, waarbij een Europese gezamenlijke inkoop van vaccins voor scherpere prijsafspraken heeft gezorgd. Naast de Europese focus laat het vooral de hogere vermogens meer bijdragen en wil het de topinkomens zwaarder belasten. Het gaat om vermogens boven de 1 miljoen euro en inkomens van meer dan 201.000 euro per jaar. Volt vertrekt van het principe dat de vervuiler moet betalen. Daarvoor wil het, opnieuw op Europees niveau, eco-heffingen invoeren.

Juiste Antwoord21

JA21 wil voornamelijk inzetten op het beperken van de gevolgen van de klimaatverandering en minder geld besteden aan het tegengaan ervan. Het rekent daarbij op de nationale expertise op het gebied van watermanagement. Tegelijkertijd wil JA21 het mooie Nederlandse landschap vrijwaren van biomassacentrales, windturbines en zonneweides.

Tien belangrijkste klimaatstandpunten

  • Inzetten op klimaatadaptatie
  • Stoppen met windturbines op land en zee
  • Stoppen met zonneweides en biomassa
  • Het oprichten van een nieuwe stad van 100.000 tot 150.000 inwoners
  • Bestaande windturbines en zonnevlaktes na hun economische levensduur ontmantelen en de gebruikte terreinen in de oorspronkelijke staat terugbrengen
  • Het voortzetten van het bestaande milieubeleid om de lucht, de bodem en het water schoon te houden
  • Landbouwers verlossen van de stikstofregels
  • Stoppen met gasboringen in Groningen
  • De kerncentrale van Borsele behouden en inzetten op nieuwe kerncentrales
  • Stoppen met het aardgasvrij maken van bestaande woningen

Klimaatfinanciering

JA21 vindt dat Nederland moet stoppen met het geldverslindende klimaatbeleid en dat ontwikkelingshulp in zijn geheel fors moet worden teruggeschroefd. Het beschikbare budget kan wel worden ingezet voor noodhulp.

Financiering van het (klimaat)beleid

Omdat JA21 de huidige investeringen wil stopzetten, is er geen behoefte aan bijkomstige financiering. Tegelijkertijd komt er net meer budget vrij door onder meer illegalen actief uit te zetten, zware criminelen met een dubbele nationaliteit uit te zetten en illegalen niet langer in Nederland op te vangen. Volgens JA21 zal dit in meer budget resulteren, dat onder meer kan worden geïnvesteerd in meer politiecapaciteit, een basisbeurs voor Nederlandse studenten, een betere zorgsector en lagere btw.

Staatkundig Gereformeerde Partij

Bij de SGP benadrukken ze dat God aan de mens de opdracht gaf om de aarde te bewaren. Dit wil zeggen dat de mens de taak heeft om de toevertrouwde aarde aan Zijn kinderen over te dragen. Het betreurt dat na de zondeval beheren te veel exploiteren is geworden. Anderzijds geeft het ook aan dat de Bijbel ons leert dat de mens bescheiden moet zijn en dat we ons overschatten als we denken dat wij de aarde kunnen redden. SGP benadrukt dat we onze verantwoordelijkheid moeten nemen voor Zijn volgende kinderen, maar dat we onze toekomst ook in handen van de Schepper en Onderhouder van hemel en aarde moeten durven te leggen.

Tien belangrijkste klimaatstandpunten

  • Afbouw van de aardgaswinning in Groningen en ondersteuning van de aardgaswinning uit kleine gasvelden
  • Investeren in waterstofinfrastructuur voor de industrie
  • Investeren in opslag- en conversietechnieken voor de omzetting van stroom in warmte en gas
  • Investeren in de ontwikkeling van getijdenenergie, de vergassing van biomassareststromen, geothermie en aquathermie
  • Investeren in stroomopwekking uit zoet-zoutgradiënt in oppervlaktewater
  • Verlenging van de levensduur van de kerncentrale van Borsele en een nieuwe kerncentrale
  • Aanmoedigen van zonnepanelen op daken en in bermen in plaats van in Zijn weilanden en akkers
  • Zondag is een rustdag. Het milieu vaart er wel bij als we koopzondagen verbieden en werknemers hun rustdag gunnen
  • De kolencentrales langer openhouden als een sluiting negatieve gevolgen heeft voor de leveringszekerheid
  • Meer budget voor groene investeringen en goedkope leningen daarvoor

Klimaatfinanciering

De SGP neemt geen standpunt over klimaatfinanciering in, maar benadrukt wel dat Christenen kwetsbaren moeten steunen. Het geeft aan dat Nederland moet blijven investeren in ontwikkelingssamenwerking. Het vindt dat nieuwe vormen van financiering minstens overwogen moeten worden en dat er eventueel meer geld naar ontwikkelingslanden moet gaan. Daarbij moet onder meer geïnvesteerd worden in voldoende voedsel en voldoende en schoon water.

Financiering van het (klimaat)beleid

Al met al wil de SGP dat we minder aan de klimaatproblematiek doen en meer in Zijn handen leggen. Dit vergt ook minder grote investeringen. Tegelijkertijd wil het wel dat de overheid meer gaat investeren in nieuwe innovaties. Het geeft aan dat de overheid in goede jaren moet sparen voor de magere jaren en dat net nu de staatsschuld niet onnodig hoog mag oplopen. Daarom moet de overheid snoeien in de subsidies en de overheidsbemoeienis terugdringen. Tegelijkertijd moeten multinationals meer belastingen betalen, vooral door de mazen in het bestaande fiscale stelsel terug te dringen. De partij benadrukt dat het niet de bedoeling is om de gewone burger te treffen.

DENK

DENK geeft aan dat de mensheid sinds de industrialisering een klimaatschuld heeft opgebouwd die we vroeg of laat zullen moeten terugbetalen. Nu is het moment gekomen om onze verantwoordelijkheid op te nemen. Daarom wil het dat de Nederlandse energie uiteindelijk 100% duurzaam wordt. Het wil dat Nederland alles op alles zet om het probleem aan te pakken, maar het benadrukt wel dat Nederland slechts verantwoordelijk is voor 0,4% van de mondiale CO2-uitstoot. Het wil dat Nederland, als blijkt dat andere landen onvoldoende meedoen, meteen overschakelt op een plan B waarbij het accent meer op klimaatadaptatie komt te liggen.

Tien belangrijkste klimaatstandpunten

  • Invoering van een wettelijk minimumpercentage duurzame energie die energiebedrijven moeten leveren
  • Geld vrijmaken om ontwikkelende landen te ondersteunen in de klimaatmitigatie of -adaptatie
  • Pleiten voor een internationaal mechanisme om andere landen te dwingen om inspanningen te leveren
  • Het ontwikkelen van een plan B waar eventueel meteen op kan worden overgeschakeld
  • Vervuilende kolencentrales zo snel mogelijk sluiten
  • Gas tijdelijk blijven inzetten omdat dit schoner is dan de kolencentrales en gelijktijdig overschakelen naar zonne- en windenergie
  • De dierdichtheid in de landbouw terugdringen om zo het stikstofprobleem op te lossen
  • Versterken van hoogwaardige natuurgebieden
  • De energiebelasting voor burgers verlagen
  • Tegen 2030 moet 40% van de energie duurzaam zijn en tegen 2050 100%

Klimaatfinanciering

DENK pleit voor meer oog voor de gevolgen van de klimaatverandering in ontwikkelingslanden. In het verkiezingsprogramma pleit het concreet voor meer geld voor klimaatadaptatie en klimaatmitigatie.

Financiering van het (klimaat)beleid

DENK gaat uit van het principe dat de kosten vooral terecht moeten komen bij de bedrijven, die nog steeds verantwoordelijk zijn voor 78% van de uitstoot. Volgens DENK moet de belasting op gas en elektriciteit voor grootverbruikers stijgen en moet de burger maximaal worden ontzien.

50PLUS

Bij 50PLUS gaat veel van de aandacht naar waar ouderen van wakker liggen, zoals hun pensioen, werkgelegenheid, koopkracht, migratie en veiligheid. Het klimaatluik is slechts beperkt aanwezig, maar 50PLUS benadrukt wel dat ze staan voor een krachtig klimaat- en milieubeleid en een herstel van biodiversiteit. Echter, ze willen tegelijkertijd dat schade aan de economie wordt voorkomen. Ze hebben wel een aantal standpunten, maar deze standpunten zijn vrij breed geformuleerd.

Tien belangrijkste klimaatstandpunten

  • Europa moet zich beperken tot zijn kerntaken: economie, grensbeleid en milieubeleid
  • Voldoende onderzoek verrichten voor het uitrollen van een klimaatbeleid om de volgende generaties en de economie niet te treffen
  • Nog in deze eeuw overschakelen naar een duurzame en circulaire economie
  • Gebruik van kunstmest in de landbouw verminderen
  • Gebruik van antibiotica in de veehouderij verminderen
  • Beperken van de grootschalige intensieve veehouderij
  • De CO2-uitstoot verminderen
  • Inzetten op nieuwe milieu- en duurzaamheidsmaatregelen die de leefbaarheid voor volgende generaties garanderen
  • Aanwinnen van nieuw land om het tekort aan grond op te lossen
  • Provincies moeten meer subsidies beschikbaar stellen voor burgers die hun woning willen verduurzamen
  • Overheidsgebouwen moeten een voorbeeldfunctie innemen wat energieneutraliteit betreft

Klimaatfinanciering

50PLUS neemt geen duidelijk standpunt over de klimaatfinanciering aan. In 2020 stemde 50PLUS nog tegen een amendement van de Partij voor de Dieren om de uitgaven voor klimaatfinanciering in de begrotingsstaat met 130 miljoen euro te verruimen.

Financiering van het (klimaat)beleid

Het is onduidelijk hoe 50PLUS het een en ander wil financieren. Wel geeft het aan dat het niet wil dat Nederland nog langer opdraait voor het slechte economische beleid van andere EU-landen en dat de verspillingen in de EU moeten worden aangepakt.

BoerBurgerBeweging

Bij BBB maken ze zich zorgen over het platteland en de toekomst van de boeren, de tuinders en de jagers. BBB vindt dat het landschap evenveel waard is als het klimaat, wat volgens hen nog niet wil zeggen dat het klimaat geen aandacht verdient.

Tien belangrijkste klimaatstandpunten

  • Geen krimp van de veestapel in Nederland omdat de productie anders naar andere, minder duurzame landen zou worden verplaatst
  • Geen zonnepanelen in het buitengebied als er nog lege daken en terreinen zijn
  • Aanleg van meer groen in steden
  • Opzeggen van het nationale klimaatakkoord en het streven naar een nieuw realistisch akkoord dat rekening houdt met het landschap
  • Stoppen met het beleid om alle woningen aardgasvrij te maken
  • Het reizen per trein moet worden gestimuleerd en het aantal vluchten van en naar Schiphol mag niet toenemen
  • Er moet een extra vliegbelasting worden ingevoerd voor korte-afstandsvluchten
  • Er komt geen Lelystad Airport
  • Er komt geen herijking van de Natura2000-gebieden
  • Boeren moeten gecompenseerd worden voor hun bovenwettelijke inspanningen

Klimaatfinanciering

BBB neemt geen duidelijk standpunt omtrent klimaatfinanciering in.

Financiering van het (klimaat)beleid

Bij BBB vinden ze dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen. Daarom moeten de grootverdieners en de grote bedrijven meer belastingen betalen dan dat zij nu al dan. Ook benadrukt het dat de koning belastingen moet betalen over zijn inkomen. Anderzijds moet de overheid minder uitgeven. Er moet bijvoorbeeld minder geld gaan naar de publieke omroep en er moet minder geld gaan naar asielzoekers.

BIJ1

Radicale gelijkwaardigheid en economische rechtvaardigheid zijn de uitgangspunten van BIJ1. Dit vertaalt zich ook in een duidelijke keuze voor klimaatrechtvaardigheid. Het eist bovendien dat de overheid de klimaatproblematiek erkent en per direct de klimaatcrisis uitroept en alles in het werk stelt om deze noodtoestand te verhelpen.

Tien belangrijkste klimaatstandpunten

  • Al het overheidsbeleid moet, ook met terugwerkende kracht, op duurzaamheid en klimaatimpact worden beoordeeld
  • Tegen 2030 stoot Nederland geen broeikasgassen meer uit. Dit wordt wettelijk vastgelegd
  • De gaskraan in Groningen gaat dicht en olie- en gasvelden worden afgebouwd
  • Tegen 2030 moet 75% van de woningvoorraad geïsoleerd zijn. De overheid moet daar middelen voor beschikbaar stellen
  • Tegen 2030 is het volledig openbaar vervoer elektrisch
  • Er komt een btw en een accijns op kerosine, er komt geen Lelystad Airport en Schiphol mag niet uitbreiden
  • Er komt een nationaal bomenplan om het aantal bomen in Nederland te verdubbelen
  • Nederland stemt niet in en trekt zich terug uit verdragen indien deze tot landbouwintensivering leiden of deze ontbossing versnellen
  • Bedrijven die verantwoordelijk zijn voor klimaatschade moeten verantwoordelijk worden gehouden en bestraft worden voor hun misdaden tegen mens en natuur
  • Er komt een reclameverbod voor de fossiele industrie

Klimaatfinanciering

BIJ1 wil het budget voor de internationale armoedebestrijding verhogen tot 1% van het bnp. Daarnaast moet Nederland zich internationaal inzetten om klimaatveranderingen in landen met een laag of laag-midden inkomen te bestrijden en moet het meewerken aan een financieringsmechanisme voor de aangedane schade.

Financiering van het (klimaat)beleid

Enerzijds is het de verbruiker die moet betalen, bijvoorbeeld door het invoeren van een btw op kerosine. BIJ1 benadrukt echter dat het geld moet worden gehaald waar het zit. Daarom moeten private bedrijven een forse winstbelasting betalen en moeten hoge inkomsten zwaarder worden belast. Bovendien komen banken, pensioenfondsen, het openbaar vervoer, de basisindustrie en de zorg in publieke handen terecht. Ten slotte zal het maatschappelijk nut de prijs van producten bepalen. Hierdoor zullen producten die goedkoop te produceren zijn maar vervuilend zijn, duurder worden dan duurzamere alternatieven.

Onafhankelijke SenaatsFractie

De Onafhankelijke SenaatsFractie is geen politieke partij, maar een samenwerkingsverband en een platform van onafhankelijke provinciale partijen. Hierdoor is het heel moeilijk om met een concreet programma te komen. Ze vragen wel meer aandacht voor grondbeleid en een maximale vergoeding voor burgers die door de jarenlange gaswinning zijn getroffen.

Veelgestelde vragen over de klimaatfinanciering

Moet de focus van de klimaatfinanciering liggen op mitigatie of adaptatie?

Volgens het Adaptation Gap Report van UNEP besteden landen te weinig budget aan adaptatie en te veel budget aan klimaatmitigatie. Dit doen ze onder meer om de klimaatdoelstellingen van Parijs te behalen, maar ontwikkelingslanden hebben net meer nood aan adaptieve maatregelen. Daarom roept het op om de helft van alle klimaatfinanciering naar adaptatie te laten stromen.

Zal 100 miljard dollar per jaar op lange termijn blijven volstaan?

Volgens het Adaptation Gap Report niet. Tegen 2030 zal jaarlijks 140 tot 300 miljard dollar nodig zijn. Er wordt aangenomen dat dit verder zal stijgen tot 280 à 500 miljard dollar in 2050.

Hoe komt het dat er geen duidelijke definitie is over wat onder klimaatfinanciering valt?

Bij het sluiten van het Parijse Klimaatakkoord werd hier geen overeenstemming over gevonden. Bovendien behoorde het niet tot de kerndoelstellingen van dit moment. Het was de bedoeling dat er tussen 2018 en 2020 een definitie zou komen, maar die kwam er niet.

Zal de klimaatfinanciering een boost krijgen nu president Biden aan het roer staat?

Wellicht wel. Onder Trump stapte de Verenigde Staten namelijk uit het Klimaatakkoord van Parijs, maar Biden deed de Verenigde Staten opnieuw toetreden. Hierdoor zullen ook de Verenigde Staten opnieuw bijdragen aan oplossingen voor de klimaatproblematiek, maar bovendien kan men opnieuw rekenen op een leidende rol van het land.

Waarom is het niet goed dat de klimaatfinanciering met ontwikkelingsgeld wordt betaald?

De OESO-landen beloofden om 0,7 procent van hun bbp aan ontwikkelingshulp te spenderen. Nederland voorziet ook dit budget in de begroting. Omdat het geld voor de klimaatfinanciering echter ook uit dit deel van de begroting wordt betaald, krijgen ontwikkelingslanden een sigaar uit eigen doos. Er stroomt meer geld naar het klimaat, iets waar we ook in Nederland van profiteren, en minder naar armoedebestrijding, onderwijs, werkgelegenheid enzovoort.

Nederland geeft al 600 miljoen euro. Waarom is dit dan niet genoeg?

Nederland moet een eerlijke bijdrage (‘fair share’) leveren. In het verantwoordingsonderzoek 2019 stelde Algemene Rekenkamer al dat dit eigenlijk uitgerekend was op 1,25 miljard per jaar. Volgens de berekening van CARE gaat het om 1,62 miljard euro per jaar. Ter vergelijking: Nederland geeft jaarlijks zo’ 1,5 miljard euro uit aan de export van de fossiele industrie, onder andere via exportkredietverzekeringen.